Page 97 - พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร
P. 97
๘๔
ช่วง พ.ศ. ๒๕๔๑-๒๕๕๐ สองนักเรียนเก่ามหาวิทยาลัยวิศวภารติ ปรีชา ช่อปทุมมา และ
่
่
่
ั
ื
พยบแดด (ไพบลย ทีปกร) ไดแปลเรืองนกเถือน และเรองขุมทรัพย ์
้
ู
์
ิ
้
่
ั
ั
่
ชวง พ.ศ. ๒๕๕๐-ปจจุบน (๒๕๖๑) งานแปลเรืองสันของรพนทรนาถ ฐากร ไดรับการแปลซ้ำ
ู
้
และนำมาเผยแพร่ในหนังสือรวมเรื่องสั้นของสำนักพิมพ์นาคร ในนามเรื่องสั้นโนเบล ตั้งแต่ปี พ.ศ.
๒๕๕๐ มาถึงปจจุบน และมีแผนทีจะดำเนนการตอไปอก โดยมีผูแปลหลัก คือ นรัตศัย หล่ออรุโณทัย,
ิ
่
ั
ิ
่
ิ
ั
้
ี
ื
้
่
้
วมล กณราชา, และผูแปลอนไดแก นราวด และ รศ.ทองสุก เกตโรจน นอกจากนยงมีงานแปลซ้ำเรอง
่
้
ั
ี
์
ี
ุ
ื
ุ
ิ
่
คนสวน โดย วิภาดา กิตติโกวิท
ู
่
ี
๔.๓ พุทธปรัชญาทปรากฏในวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากร
ิ
๔.๓.๑ อภปรัชญา
ในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร ที่กล่าวถึงอภิปรัชญาในพุทธปรัชญานั้น ได้ปรากฏ
การระบุถึงความจริงสูงสุด หรือ อันติมสัจจะ ในทางพระพุทธศาสนา คือ พระนิพพาน หากแต่มิได ้
่
ระบุรายละเอียดลงไป ท่านเพียงเอ่ยนามว่า เป็นความจริงสูงสุดและเป็นเป้าหมายของผู้ปฏิบัติเพือ
ความหลุดพ้น จะพึงเข้าถึงได้ นอกจากนี้ท่านยังได้แสดงพุทธปรัชญาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องขันธ์ ๕ และ
การเข้าใจเรื่องขันธ์ ๕ ในฐานะที่เป็นธรรมชาติ ปรากฏในวรรณกรรมปรัชญานิพนธ์เรื่องสาธนา ใน
ส่วนของปฏิจจสมุปบาทนั้น ท่านได้แสดงกระบวนการของแนวคิดเกี่ยวกับเรื่องนี้อยู่บ้าง แต่ที่เด่นชด
ั
่
ิ
ทีสุดไดแก เรืองของไตรลักษณ จะพบเห็นอยเสมอในวรรณกรรมประเภทนยายของท่าน
ู
่
้
่
์
่
ิ
๔.๓.๒ ญาณวทยา
ู
ในส่วนของญาณวิทยาในพระพุทธศาสนาในพุทธปรัชญาเถรวาทนั้น ท่านรพินทรนาถ ฐากร
ได้ระบุถึงวิปัสสนาไว้ในปรัชญานิพนธ์เรืองสาธนา แต่ก็หาได้แสดงรายละเอียดแต่อย่างใดไม่ เมือศึกษา
่
่
้
ในงานวรรณกรรมอื่นๆ ดูเหมือนว่า ท่านรพินทรนาถ ฐากูรจะไม่ได้ใหความสำคัญในการนำเสนอเรื่อง
ญาณวิทยาในทางพระพุทธศาสนาไว้ในงานวรรณกรรมของท่านโดยตรงเลย แต่เมื่อศึกษาในงาน
วรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร อย่างลึกซึ้งแล้วจะพบว่า ท่านรพินทรนาถ ฐากูร ได้วางข้อ
ิ
่
ิ
ปริศนาให้ผู้อ่านของท่านได้พจารณาอยางแยบคาย แล้วจะเกดปัญญาจากการคิด คือ จินตามยปัญญา
ั
อยู่เสมอ ถึงแม้จินตามยปัญญาที่ท่านรพินทรนาถ ฐากูรอาจมิได้ประสงค์ให้ผู้อ่านได้เข้าใจธรรมอน
์
ลึกซึ้งเกี่ยวกับ เบญจขันธ ไตรลักษณ์ ปฏิจจสมุปบาท อริยสัจ และหลักกรรม แต่กลับสื่อให้เห็นและ
เข้าใจความจริงโดยสมมติ อันเป็นพื้นฐานไปสู่ความจริงโดยปรมัตถ์ได้ ดังที่ปรากฏในงานนิพนธ์เรื่อง
ขุมทรัพย ์
๔.๓.๒. จริยศาสตร์
หากประมวลจากการศึกษาเชิงลึก ในวรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร ที่แปลเป็น
ภาษาไทยแล้วจะพบจริยศาสตร์ในพุทธปรัชญา เด่นชัดมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในเรื่องของเมตตาใน
พรหมวิหาร เป็นสิ่งถูกเอ่ยถึงบ่อยที่สุด และยกย่องชมเชยว่า เป็นแกนหลักของพระพุทธศาสนา
