Page 117 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

ระดับของการคิดและการคิดวิเคราะห์ การพัฒนาลำดับขั้นความรู้แบบใหม่ 6 ระดับ สอดคล้องกับจุดมุ่งหมายทางการ

ระดับการคิดตามทฤษฎีลำดับขั้นความรู้ของบลูม (Six level of Bloom’s Taxonomy) ศึกษารูปแบบใหม่ (A New Taxonomy of Educational Objectives) ประกอบด้วยความคิด 3
ได้แบ่งระดับความรู้ไว้ 6 ระดับ ซึ่งถือเป็นพื้นฐานของการพัฒนาการคิดไปสู่การคิดในระดับสูง ประการ ได้แก่ 1) ระบบตนเอง (Self-system) 2) ระบบรู้คิด (Metacognitive-system) 3) ระบบ

(Marzano, 2001, pp. 5-9) ได้ดังนี ้ สติปัญญา (Cognitive-system) โดยมีรายละเอียดเป็น 6 ระดับ (Marzano, 2001, p. 29) ดังนี้

ระดับ 1 ความรู้ความจำ (Knowledge) เป็นการจำเรื่องราว หรือสัญลักษณ์ต่าง ๆ ได้ ระดับ 1 ขั้นรวบรวมความรู้ (Retrieval) เป็นการทบทวนความรู้เดิมเพื่อรับความรู้ใหม่

และแสดงออกเป็นพฤติกรรมการบอกเล่า ตอบคำถาม หรืออ่านและเขียนสิ่งต่าง ๆ ที่ระลึกได้ เก็บไว้ในความจำพื้นฐาน ให้ข้อมูลมีความสัมพันธ์กัน ทำให้ข้อมูลมีความชัดเจน
ระดับ 2 ความเข้าใจ (Comprehensive) เป็นการจับใจความสำคัญของเรื่องราว ยอ ระดับ 2 ขั้นความเข้าใจ (Comprehensive) เป็นการแปลความสิ่งที่ได้เรียนรู้และ
่
หรือขยายให้คนอื่นเข้าใจได้ แสดงออกเป็นพฤติกรรมการอธิบาย ยกตัวอย่างและเปรียบเทียบ นำเสนอความรู้ ยกตัวอย่างที่มีความสัมพันธ์กัน ทำให้ได้ข้อสรุปหรือหลักการ

ระดับ 3 การนำไปใช้ หรือประยุกต์ใช้ (Application) เป็นการนำความรู้ ความจำ ความ ระดับ 3 ขั้นวิเคราะห์ (Analysis) เป็นการใช้เหตุผลในการจำแนกความเหมือนความ
เข้าใจไปใช้ในสถานการณ์ใหม่เพื่อแก้ไขปัญหา แสดงออกเป็นพฤติกรรมการปฏิบัติและสาธิตได้ ต่างอย่างมีหลักการ จัดหมวดหมู่ที่สัมพันธ์กับความรู้ สรุปอย่างสมเหตุสมผล

ระดับ 4 การวิเคราะห์ (Analysis) เป็นการแยกแยะสิ่งต่าง ๆ ออกเป็นส่วน ๆ แสดง ระดับ 4 การนำไปใช้ (Knowledge Utilization) เป็นการใช้ความรู้ให้เกิดประโยชน์ใน

ออกเป็นพฤติกรรมการอธิบายถึงหลักการ จัดประเภท ขั้นตอน เหตุและผล หรือความแตกต่าง สถานการณ์ใหม่ หรือการใช้ความรู้ในการตัดสินใจแก้ปัญหาได้อย่างมีเหตุผล
ระดับ 5 การสังเคราะห์ (Synthesis) เป็นการรวบรวมเรื่องราว หรือส่วนต่าง ๆ มา ระดับ 5 การรู้คิด (Metacognition) เป็นการรู้คิดอย่างมีสติ สามารถจัดระบบความคิด

ผสมผสานและจัดโครงสร้างใหม่ให้ดีกว่าเดิม แสดงออกเป็นพฤติกรรมการออกแบบ/การสร้าง ให้บรรลุเป้าหมายได้ หรือไตร่ตรอง สังเกต ประเมินและบูรณาการความรู้ได้

ระดับ 6 การประเมินค่า (Evaluation) เป็นการตัดสินคุณค่าของสิ่งต่าง ๆ โดยใช้เกณฑ์ ระดับ 6 การจัดระบบความคิดด้วยตนเอง (Self-system Thinking) เป็นการสร้าง

มาตรฐาน แสดงออกเป็นพฤติกรรมการเลือก การตัดสินใจ การให้คะแนน บอกข้อดีและข้อเสียได้ แรงจูงใจในการเรียนรู้ ตรวจสอบความต้องการ และนำตนเองในการเรียนรู้ได้
์
ู
ั
ั
อย่างไรก็ตาม การพัฒนาลำดับข้นความรู้ของบูลมได้มีนักวิชาการเสนอการปรับปรุง จากระดบขั้นความรู้ของบลม (Bloom’s Taxonomy) และมารซาโน (Marzano Taxonomy)
่
ลำดับขั้นความรู้ โดยการรวมขั้นสังเคราะห์ไว้กับขั้นสร้างสรรค์ และมีการเปลี่ยนแปลงชือ สามารถสรุปเป็นระดับการคิดได้ 3 ระดับ (ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ, 2556, น. 13-14) ดังนี้
คำนามให้เป็นคำกริยา ทำให้เข้าใจง่าย และสามารถนำไปปฏิบัติใช้ง่ายขึ้น (Lorin Anderson, 1. การคิดระดับพื้นฐาน เป็นการคิดที่ยังไม่มีความลึกซึ้ง ใช้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน เช่น
2012 อ้างถึงใน ประพันธ์ศิริ สุเสารัจ, 2556, น. 10-11) ดังตาราง 4 การฟัง การพูด การอ่าน การเขียน การบรรยาย การอธิบาย การแสดงออกทางความรู้สึก

2. การคิดระดับกลาง เป็นการคิดที่ค่อนข้างลึกซึ้ง ใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน เช่น
่
ตาราง 4 แสดงการเปรียบเทียบลำดับขั้นความรู้แบบเดิมและแบบใหม่ การสังเกต การสำรวจ การถาม การเก็บข้อมูล การจำแนก การจัดหมวดหมู การเปรียบเทียบ
ความรู้แบบเดิม ความรู้แบบใหม่ การเรียงลำดับ การเชื่อมโยง การแปล การตีความ การให้เหตุผล การสรุปย่อ การสรุปอ้างอิง

(Original Cognitive Domain) (New Cognitive Domain) 3. การคิดระดับสูง เป็นการคิดที่มีความลึกซึ้ง ใช้กระบวนการคิดที่หลากหลาย เป็น

1. ความรู้ (Knowledge) 1. จำ (Remembering) ขั้นตอนและเป็นระบบ ใช้ในการพัฒนางานให้มีประสิทธิภาพ เช่น การคิดแก้ปัญหา การคิด

2. ความเข้าใจ (Comprehension) 2. เข้าใจ (Understanding) วิจารณญาณ การตัดสินใจ การวางแผน การจัดระบบความคิด การพยากรณ์ การประยุกต์ใช้
3. การนำไปใช้ (Application) 3. ประยุกต์และนำไปใช้ (Applying) สรุปได้ว่า ระดับของการคิดตามลำดับขั้นความรู้โดยทั่วไป มี 6 ระดับ ได้แก่ การจำ

4. การวิเคราะห์ (Analysis) 4. วิเคราะห์ (Analyzing) การเข้าใจ การนำไปใช้ การวิเคราะห์ การประเมินค่าและการสร้างสรรค์ ซึ่งการคิดวิเคราะห ์

5. การสังเคราะห์ (Synthesis) 5. ประเมินค่า (Evaluating) จัดอยู่ในกลุ่มการคิดระดับกลาง ถือเป็นพื้นฐานสำคัญในการเรียนรู้และพัฒนาตนเองให้มี

6. การประเมินค่า (Evaluation) 6. สร้างสรรค์ผลงานใหม่ (Creating) ทักษะการคิดที่เป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การคิดขั้นสูงต่อไป

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 88 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 89

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 89
ึ
ิ
ุ
์