Page 58 - ANSAMBL IJROCHILIGI: TARIX, NAZARIYA, AMALIYOT: Хalqaro ilmiy-amaliy seminar materiallari to'plami
P. 58
Абдурауф Фитрат ва унинг илк мақом ансамбллари
хусусидаги қарашлари
Ашуров Бахтиёр
Ўзбекистон давлат консерваторияси
Ўзбекистон, Тошкент.
Annotatsiya: Fitratning “O‘zbek klassik musiqasi va uning tarixi” ikkinchi
qismi tarix masalalariga bag‘ishlanadi. Qismning ichki bablaridan biri
“Musiqamizning tarixiga bir nazar. Turk musiqasi” deb nomlanadi va unda qisqa
va lo‘nda shaklda musiqiy madaniyatimizning ijtimoiy hayotga bog‘lik turli
tomonlari aks ettirilgan. Tarix, ilm, diniy va qarashlar, sig‘inish va marosimlar,
adabiyot, she’riyat va boshqa masalalar yoratilgan. Tafsilotlarning ixchamligiga
qaramasdan, olim ularning juda chuqur fikrlaydi va bu ma’rifiy saboqlarda
o‘zining keng taffakuri, tarixi, jumladan, musiqa va badiyat san’atlariga oid
manbalarni, solnomalar va she’riyat devonlari, IХ–Х asrlardan tortib so‘nggi
davrlarda arab, fors va turk tillarida yaratilgan ilmiy va badiiy asarlarining
bilimdoni ekanligini namoyish etadi.
Kalit so‘zlar: musiqa, maqom, ansambl, tarix, tushuncha, ilm, adabiyot.
Аннотация: Вторая часть книги Фитрата «Узбекская классическая
музыка и ее история» посвящена истории. Одна из внутренних глав
раздела - «Взгляд на историю нашей музыки. Турецкая музыка» и кратко
и лаконично отражает различные аспекты нашей музыкальной
культуры, связанные с общественной жизнью. Охватываются история,
наука, религиозные и светские взгляды, поклонение и ритуалы, литера-
тура, поэзия и другие вопросы. Несмотря на лаконичность деталей, уче-
ный глубоко думает о них, и в этих просветительских уроках он исполь-
зует свое обширное мышление, историю, в том числе источники по
музыке и искусству, хроники и сборники стихов, научные и художествен-
ные произведения, созданные в IX-X вв. на арабском, персидском и турец-
ком языках показывает, что он знаток литературных произведений.
Ключевые слова: музыка, маком, ансамбль, история, концепция,
наука, литература.
Annotation: The second part of Fitrat's book “Uzbek classical music and its
history” is devoted to history. One of the inner chapters of the section is “A look
at the history of our music. Turkish Music ”and briefly and succinctly reflects
various aspects of our musical culture related to social life. Covers history,
science, religious and secular views, worship and rituals, literature, poetry, and
other topics. Despite the brevity of the details, the scientist thinks deeply about
them, and in these educational lessons he uses his extensive thinking, history,
including sources on music and art, chronicles and collections of poetry,
56

