Page 135 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 135
หมวด 4 135 [175]
ความประมาท ขอ 3 ปลดเปลื้องความอืดคราน ขอ 4 สัมฤทธิ์การปฏิบัติ จํ า 4 ขอนี้สั้นๆ วา
ชี้ใหชัด ชวนใหปฏิบัติ เราใหกลา ปลุกใหราเริง หรือ แจมแจง จูงใจ แกลวกลา ราเริง
D.I.126; etc.; DA.II.473; UdA.242,361,384. ที.สี.9/198/161; ฯลฯ, ที.อ.2/89; อุ.อ.304,457,490.
[173] วรรณะ 4 (ชนชั้นในสังคมอินเดีย ที่กํ าหนดดวยชาติกํ าเนิด ตามหลักศาสนา
พราหมณ — Vaõõa: castes)
1. กษัตริย (ชนชั้นเจา, ชนชั้นปกครองหรือนักรบ — Khattiya: the warrior-caste; warrior-
rulers; noblemen)
2. พราหมณ (ชนชั้นเจาตํ าราเจาพิธี, พวกพราหมณ — Bràhmaõa: the priestly caste;
brahmins)
3. แพศย (ชนชั้นพอคาและกสิกร — Vessa: the trading and agricultural caste; merchants
and farmers)
4. ศูทร (ชนชั้นตํ่ า, พวกทาสกรรมกร — Sudda: the low caste; labourers and
servants)
M.II.128. ม.ม.13/576/520.
[174] วิธีปฏิบัติตอทุกข–สุข 4 (หลักการเพียรพยายามใหไดผลในการละทุกข
ลุสุข, การปฏิบัติที่ถูกตองตอความทุกขและความสุข ซึ่งเปนไปตามหลักพระพุทธศาสนา ที่แสดง
วา ความเพียรพยายามที่ถูกตอง จะมีผลจนสามารถเสวยสุขที่ไรทุกขได — Sukhapañisa§
vedanàya saphalappadhàna: fruitful exertion to enjoy happiness)
1. ไมเอาทุกขทับถมตนที่มิไดถูกทุกขทวมทับ (Being not overwhelmed by suffering, one
does not overwhelm oneself with suffering.)
2. ไมสละความสุขที่ชอบธรรม (One does not give up righteous happiness.)
3. ไมสยบหมกมุน (แม)ในสุขที่ชอบธรรมนั้น (One is not infatuated even with that
righteous happiness.)
4. เพียรพยายามทํ าเหตุแหงทุกขใหหมดสิ้นไป (One strives in the right way to
eradicate the cause of suffering.)
ขอที่ 4 อาจพูดอีกสํ านวนหนึ่งวา “เพียรปฏิบัติเพื่อเขาถึงความสุขที่ประณีตสูงขึ้นไป”
M.II.223 ม.อุ.14/12/13
1
[175] วิบัติ 4 (ความผิดพลาด, ความเคลื่อนคลาด, ความเสียหาย, ความบกพรอง, ความ
ใชการไมได — Vipatti: failure; falling away)
1. ศีลวิบัติ (วิบัติแหงศีล, เสียศีล, สํ าหรับพระภิกษุ คือ ตองอาบัติปาราชิก หรือ สังฆาทิเสส
— Sãla-vipatti: falling away from moral habit; failure in morality)

