Page 139 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 139

หมวด 4                                      139                                    [180]




                  ความเจริญงอกงามแหงปญญา (Pa¤¤àvuóóhi: virtues conducive to growth in wisdom)
                       อยางไรก็ดี ในการเลาเรียนธรรมในประเทศไทยที่สืบกันมา ไดรูจักธรรมหมวดนี้ในชื่อสั้นๆ

                  วา วุฒิ 4 และอธิบายความหมายโดยมุงใหคนทั่วไปเขาใจและนํ าไปใชประโยชนอยางกวางๆ จึง
                  จะแสดงความหมายแบบงายๆ ไวดวยดังนี้

                  1. สัปปุริสสังเสวะ  คบหาสัตบุรุษ,  เสวนาทานผูรูผูทรงคุณความดี  มีความประพฤติชอบดวย

                  กาย วาจา ใจ
                  2. สัทธัมมัสสวนะ ฟงสัทธรรม, ตั้งใจฟงคํ าสั่งสอนของทาน เอาใจใสเลาเรียน

                  3. โยนิโสมนสิการ ทํ าในใจโดยแยบคาย, รูจักคิดพิจารณาใหเห็นเหตุผลคุณโทษในสิ่งที่ไดเลา

                  เรียนสดับฟงนั้น จับสาระที่จะนํ าไปใชประโยชนได
                  4. ธัมมานุธัมมปฏิปตติ  ปฏิบัติธรรมสมควรแกธรรม,  นํ าสิ่งที่ไดเลาเรียนและตริตรองเห็น

                  แลวไปใชปฏิบัติใหถูกตองตามหลัก สอดคลองกับความมุงหมายของหลักการนั้นๆ

                  A.II.245.                                                               องฺ.จตุกฺก.21/248/332.

               [180] เวสารัชชะ หรือ เวสารัชชญาณ 4 (ความไมครั่นคราม, ความแกลวกลา

                  อาจหาญ,  พระญาณอันเปนเหตุใหทรงแกลวกลา  ไมครั่นคราม —  Vesàrajja: intrepidity;
                  self-confidences)

                       พระตถาคตเจาไมทรงมองเห็นวา  ใครก็ตาม  จักทักทวงพระองคไดโดยชอบธรรมในฐานะ
                  เหลานี้ คือ (The Perfect One sees no grounds on which anyone can with justice

                  make the following charges:)

                  1. สัมมาสัมพุทธปฏิญญา (ทานปฏิญญาวาเปนสัมมาสัมพุทธะ  ธรรมเหลานี้ทานยังไมรู —
                  Sammàsambuddha-pañi¤¤à: You who claim to be fully self-enlightened are not

                  fully enlightened in these things.)
                  2. ขีณาสวปฏิญญา (ทานปฏิญญาวาเปนขีณาสพ อาสวะเหลานี้ของทานยังไมสิ้น — Khãõàsava-


                  pañi¤¤à: You who claim to have destroyed all taints have not utterly destroyed
                  these taints.)

                  3. อันตรายิกธรรมวาทะ (ทานกลาวธรรมเหลาใดวาเปนอันตราย  ธรรมเหลานั้นไมอาจกอ
                  อันตรายแกผูสองเสพไดจริง — Antaràyikadhammavàda: Those things which have been

                  declared by you to be harmful have no power to harm him that follows them.)

                  4. นิยยานิกธรรมเทศนา (ทานแสดงธรรมเพื่อประโยชนอยางใด  ประโยชนอยางนั้นไมเปน
                  ทางนํ าผูทํ าตามใหถึงความสิ้นทุกขโดยชอบจริง —  Niyyànikadhammadesanà: The

                  Doctrine taught by you for the purpose of utter extinction of suffering does not
                  lead him who acts accordingly to such a goal.)

                       ดวยเหตุนี้  พระองคจึงทรงถึงความเกษม  ถึงความไมมีภัย  แกลวกลาไมครั่นครามอยู
   134   135   136   137   138   139   140   141   142   143   144