Page 140 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[181] 140 พจนานุกรมพุทธศาสตร

(Since this is so, he abides in the attainment of security, of fearlessness and
intrepidity.)

เวสารัชชะ 4 นี้ คูกับ ทศพล หรือ ตถาคตพล 10 (เรียกกันทั่วๆ ไปวา ทศพลญาณ ) เปน
ธรรมที่ทํ าใหพระตถาคต ทรงปฏิญญาฐานะแหงผูนํ า เปลงสีหนาทในบริษัททั้งหลาย ยังพรหม-

จักรใหเปนไป (Endowed with these four kinds of intrepidity, the Perfect One
claims the leader’s place, roars his lion’s roar in assemblies, and sets rolling the

Divine Wheel.)

ดู [323] ทศพลญาณ.
M.I.71; A.II.8. ม.มู.12/167/144; องฺ.จตุกฺก.21/8/10.

[181] ศรัทธา 4 (ความเชื่อ, ความเชื่อที่ประกอบดวยเหตุผล — Saddhà: faith; belief;
confidence)

1. กัมมสัทธา (เชื่อกรรม, เชื่อกฎแหงกรรม, เชื่อวากรรมมีอยูจริง คือ เชื่อวาเมื่อทํ าอะไรโดยมี
เจตนา คือ จงใจทํ าทั้งรู ยอมเปนกรรม คือ เปนความดีความชั่วมีขึ้นในตน เปนเหตุปจจัยกอให

เกิดผลดีผลรายสืบเนื่องตอไป การกระทํ าไมวางเปลา และเชื่อวาผลที่ตองการจะสํ าเร็จไดดวย
การกระทํ า มิใชดวยออนวอนหรือนอนคอยโชค เปนตน — Kamma-saddhà: belief in

kamma; confidence in accordance with the law of action)

2. วิปากสัทธา (เชื่อวิบาก, เชื่อผลของกรรม, เชื่อวาผลของกรรมมีจริง คือ เชื่อวากรรมที่ทํ า
แลวตองมีผล และผลตองมีเหตุ ผลดีเกิดจากกรรมดี ผลชั่วเกิดจากกรรมชั่ว — Vipàka-

saddhà: belief in the consequences of actions)
3. กัมมัสสกตาสัทธา (เชื่อความที่สัตวมีกรรมเปนของของตน, เชื่อวาแตละคนเปนเจาของ จะ

ตองรับผิดชอบเสวยวิบากเปนไปตามกรรมของตน — Kammassakatà-saddhà: belief in
the individual ownership of action)

4. ตถาคตโพธิสัทธา (เชื่อความตรัสรูของพระพุทธเจา, มั่นใจในองคพระตถาคต วาทรงเปน

พระสัมมาสัมพุทธะ ทรงพระคุณทั้ง 9 ประการ ตรัสธรรม บัญญัติวินัยไวดวยดี ทรงเปนผูนํ า
ทางที่แสดงใหเห็นวา มนุษยคือเราทุกคนนี้ หากฝกตนดวยดีก็สามารถเขาถึงภูมิธรรมสูงสุด
บริสุทธิ์หลุดพนได ดังที่พระองคไดทรงบํ าเพ็ญไวเปนแบบอยาง — Tathàgatabodhi-saddhà:

confidence in the Enlightenment of the Buddha)

ศรัทธา 4 อยางนี้ มีมาในบาลีเฉพาะขอที่ 4 อยางเดียว (เชน องฺ.สตฺตก.23/4/3; A.III.3 เปนตน)
วาโดยใจความ ศรัทธา 3 ขอตน ยอมรวมลงในขอที่ 4 ไดทั้งหมด

อนึ่ง ในขอ 3 มีขอธรรมที่มาในบาลีคลายกัน คือ กัมมัสสกตาญาณ (ปรีชาหยั่งรูความที่

สัตวมีกรรมเปนของตน — knowledge that action is one’s own possession) เชน อภิ.วิ.
35/822/443; Vbh.328.