Page 144 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[188] 144 พจนานุกรมพุทธศาสตร

4. วาชเปยะ หรือ วาจาเปยยะ (ความมีวาจาอันดูดดื่มนํ้ าใจ นํ้ าคํ าควรดื่ม คือ รูจักพูด รูจัก
ปราศรัย ไพเราะ สุภาพนุมนวล ประกอบดวยเหตุผล มีประโยชน เปนทางแหงสามัคคี ทํ าให

เกิดความเขาใจอันดี และความนิยมเชื่อถือ — Vàjapeya: affability in address; kindly
and convincing speech)

ราชสังคหวัตถุ 4 ประการนี้ เปนคํ าสอนในพระพุทธศาสนา สวนที่แกไขปรับปรุงคํ าสอนใน
ศาสนาพราหมณ โดยกลาวถึงคํ าศัพทเดียวกัน แตชี้ถึงความหมายอันชอบธรรมที่ตางออกไป

ธรรมหมวดนี้ วาโดยศัพท ตรงกับ มหายัญ 5 (the five great sacrifices) ของพราหมณ คือ

1. อัสสเมธะ (การฆามาบูชายัญ — Assamedha: horse sacrifice)
2. ปุริสเมธะ (การฆาคนบูชายัญ — Purisamedha: human sacrifice)

3. สัมมาปาสะ (ยัญอันสรางแทนบูชาในที่ขวางไมลอดบวงไปหลนลง — Sammàpàsa: peg-

thrown site sacrifice)
4. วาชเปยะ (การดื่มเพื่อพลังหรือเพื่อชัย — Vàjapeya: drinking of strength or of victory)

5. นิรัคคฬะ หรือ สรรพเมธะ (ยัญไมมีลิ่มสลัก คือ ทั่วไปไมมีขีดขั้นจํ ากัด, การฆาครบทุก

อยางบูชายัญ — Niraggaëa or Sabbamedha: the bolts-withdrawn sacrifice; universal
sacrifice)

มหายัญ 5 ที่พระราชาพึงบูชาตามหลักศาสนาพราหมณนี้ พระพุทธศาสนาสอนวา เดิมที
เดียวเปนหลักการสงเคราะหที่ดีงาม แตพราหมณสมัยหนึ่งดัดแปลงเปนการบูชายัญเพื่อผล

ประโยชนในทางลาภสักการะแกตน ความหมายที่พึงตองการซึ่งพระพุทธศาสนาสั่งสอน 4 ขอ
แรก มีดังกลาวแลวขางตน สวนขอที่ 5 ตามหลักสังคหวัตถุ 4 นี้วาเปนผล แปลวา ไมมีลิ่ม

กลอน หมายความวา บานเมืองจะสงบสุขปราศจากโจรผูราย ไมตองระแวงภัย บานเรือนไมตอง
ลงกลอน

S.I.76; A.II.42; IV.151; It.21; Sn.303; SA.I.145; SnA.321. สํ.ส.15/351/110; องฺ.จตุกฺก.21/39/54; องฺ.อฏก.23/91/152;

ขุ.อิติ.25/205/246; ขุ.สุ.25/323/383; สํ.อ.1/169; อิติ.อ.123.

[188] สังเวชนียสถาน 4 (สถานที่เปนที่ตั้งแหงความสังเวช, สถานที่เนื่องดวยพุทธประวัติ
ซึ่งพุทธศาสนิกชนควรไปดูเพื่อเปนเครื่องเตือนใจใหเกิดความไมประมาท จะไดเรงขวนขวาย

ประกอบกุศลกรรม และสํ าหรับผูศรัทธาจะไดจาริกไปชม เพื่อเพิ่มพูนปสาทะ กระทํ าสักการะ
บูชา อันจะนํ าใหเขาถึงสุคติโลกสวรรค — Sa§vejanãyaññhàna: places apt to cause the

feeling of urgency; places made sacred by the Buddha’s association; places to
be visited with reverence; the four Buddhist Holy Places)

1. ชาตสถาน (ที่พระพุทธเจาประสูติ คือ อุทยานลุมพินี — Jàtaññhàna: birthplace of the
Buddha)

2. อภิสัมพุทธสถาน (ที่พระพุทธเจาตรัสรูอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณ คือ ควงโพธิ์ที่ตํ าบลพุทธ-

คยา — Abhisambuddhaññhàna: place where the Buddha attained the