Page 143 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 4 143 [187]

ความรูและแนะนํ าสั่งสอน — Dàna: giving; generosity; charity)
2. ปยวาจา หรือ เปยยวัชชะ (วาจาเปนที่รัก วาจาดูดดื่มนํ้ าใจ หรือวาจาซาบซึ้งใจ คือกลาว

คํ าสุภาพไพเราะออนหวานสมานสามัคคี ใหเกิดไมตรีและความรักใครนับถือ ตลอดถึงคํ าแสดง
ประโยชนประกอบดวยเหตุผลเปนหลักฐานจูงใจใหนิยมยินดี — Piyavàcà: kindly speech;

convincing speech)

3. อัตถจริยา (การประพฤติประโยชน คือ ขวนขวายชวยเหลือกิจการ บํ าเพ็ญสาธารณประโยชน
ตลอดถึงชวยแกไขปรับปรุงสงเสริมในทางจริยธรรม — Atthacariyà: useful conduct;

rendering services; life of service; doing good)
* **
4. สมานัตตตา (ความมีตนเสมอ คือ ทํ าตนเสมอตนเสมอปลาย ปฏิบัติสมํ่ าเสมอกันในชน
ทั้งหลาย และเสมอในสุขทุกขโดยรวมรับรูรวมแกไข ตลอดถึงวางตนเหมาะแกฐานะ ภาวะ
บุคคล เหตุการณและสิ่งแวดลอม ถูกตองตามธรรมในแตละกรณี — Samànattatà: even

and equal treatment; equality consisting in impartiality, participation and
behaving oneself properly in all circumstances)

1
ดู [11] ทาน 2 ; [229] พละ 4.
D.III.152,232; A.II.32,248; A.IV.218,363. ที.ปา.11/140/167; 267/244; องฺ.จตุกฺก.21/32/42;
256/335; องฺ.อฏก.23/114/222; องฺ.นวก.23/209/377.
[187] สังคหวัตถุของผูครองแผนดิน หรือ ราชสังคหวัตถุ 4

(สังคหวัตถุของพระราชา, ธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจประชาชน, หลักการสงเคราะหประชาชน

ของนักปกครอง — Ràja-saïgahavatthu: a ruler’s bases of sympathy; royal acts of
doing favours: virtues making for national integration)

1. สัสสเมธะ (ความฉลาดในการบํ ารุงพืชพันธุธัญญาหาร สงเสริมการเกษตร —
Sassamedha: shrewdness in agricultural promotion)

2. ปุริสเมธะ (ความฉลาดในการบํ ารุงขาราชการ รูจักสงเสริมคนดีมีความสามารถ —

Purisamedha: shrewdness in the promotion and encouragement of government
officials)

3. สัมมาปาสะ (ความรูจักผูกผสานรวมใจประชาชนดวยการสงเสริมอาชีพ เชน ใหคนจนกูยืม
ทุนไปสรางตัวในพาณิชยกรรม เปนตน — Sammàpàsa: “a bond to bind men’s hearts”;

act of doing a favour consisting in vocational promotion as in commercial
investment)

*
ในปกรณฝายสันสกฤตของมหายาน เปน สมานารฺถตา (= บาลี สมานตฺถตา ) แปลวา “ความเปนผูมีจุดหมาย
รวมกัน หรือความคํ านึงประโยชนอันรวมกัน” (having common aims; feeling of common good)
**
คํ าแปลนี้ถือตามที่แปลกันมาเดิม แตตามคํ าอธิบายในคัมภีร นาจะแปลวา “ความมีตนรวม” (participation)
โดยเฉพาะมุงเอารวมสุขรวมทุกข