Page 158 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 158

[208]                                       158                       พจนานุกรมพุทธศาสตร





                  ภพของผูเขาถึงฌานนี้ —  Nevasa¤¤ànàsa¤¤àyatana:  Sphere of Neither Perception
                  Nor Non-Perception)

                  D.III.224; S.IV.227.                                          ที.ปา.11/235/235; สํ.สฬ.18/519/326.

               [208] อวิชชา 4 (ความไมรูแจง,  ไมรูจริง —  Avijjà:  ignorance; lack of essential

                  knowledge)

                  1. ทุกฺเข อฺาณํ (ไมรูในทุกข — ignorance of suffering)
                  2. ทุกฺขสมุทเย อฺาณํ (ไมรูในทุกขสมุทัย —  ~ of the cause of suffering)

                  3. ทุกฺขนิโรเธ อฺาณํ (ไมรูในทุกขนิโรธ —  ~ of the cessation of suffering)

                  4. ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย อฺาณํ (ไมรูในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา —  ~ of the
                  path leading to the cessation of suffering)

                       กลาวสั้นๆ คือ ไมรูในอริยสัจจ 4
                  S.II.4; S.IV.256; Vbh.135.                          สํ.นิ.16/17/5; สํ.สฬ.18/505/315; อภิ.วิ.35/256/181.


               [209] อวิชชา 8 (ความไมรูแจง,  ไมรูจริง —  Avijjà:  ignorance; lack of essential
                  knowledge) 4 ขอแรกตรงกับอวิชชา 4; ขอ 5–8 ดังนี้

                  5. ปุพฺพนฺเต อฺาณํ (ไมรูในสวนอดีต — ignorance of the past)

                  6. อปรนฺเต อฺาณํ (ไมรูในสวนอนาคต —  ~ of the future)
                  7. ปุพฺพนฺตาปรนฺเต อฺาณํ (ไมรูทั้งสวนอดีตทั้งสวนอนาคต —  ~ of both the past and

                  the future)

                  8. อิทปฺปจฺจยตาปฏิจฺจสมุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ อฺาณํ (ไมรูในธรรมทั้งหลายที่อาศัยกันจึง
                  เกิดมีขึ้นตามหลักอิทัปปจจยตา —  ~ of states dependently originated according to

                  specific conditionality)
                  Dhs.190,195; Vhh.362.                                  อภิ.สํ.34/691/273; 712/281; อภิ.วิ.35/926/490.

               [210]  อันตรายของภิกษุสามเณรผูบวชใหม 4 (ตามบาลีวาภัยสํ าหรับ
                  กุลบุตรผูบวชในธรรมวินัยนี้  อันเปนเหตุใหประพฤติพรหมจรรยอยูไดไมยั่งยืน  ตองลาสิกขาไป

                  — Bhaya: perils or terrors awaiting a clansman who has gone forth from home

                  to the homeless life; dangers to newly ordained monks or novices)
                  1. อูมิภัย (ภัยคลื่น  คือ  อดทนตอคํ าสั่งสอนไมได  เกิดความขึ้งเคียดคับใจ  เบื่อหนายคํ า

                  ตักเตือนพรํ่ าสอน — æmibhaya: peril of waves, i.e. wrath and resentment caused
                  by inability to accept teaching and advice)

                  2. กุมภีลภัย (ภัยจรเข  คือ  เห็นแกปากแกทอง  ถูกจํ ากัดดวยระเบียบวินัยเกี่ยวกับการบริโภค
                  ทนไมได — Kumbhãlabhaya: peril of crocodiles, i.e. gluttony)

                  3. อาวฏภัย (ภัยนํ้ าวน  คือ  หวงพะวงใฝทะยานในกามสุข  ตัดใจจากกามคุณไมได —
   153   154   155   156   157   158   159   160   161   162   163