Page 159 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 4 159 [212]

âvañabhaya: peril of whirlpools, i.e. desire for sense-pleasures)
4.สุสุกาภัย (ภัยปลาราย หรือภัยฉลาม คือ เกิดความปรารถนาทางเพศ รักผูหญิง — Susukà

bhaya: peril of sharks, i.e. love for women)
M.I.460; A.II.123. ม.ม.13/190/198; องฺ.จตุกฺก.21/122/165.

[,,,] อัปปมัญญา 4 ดู [161] พรหมวิหาร 4.

[211] อาจารย 4 (ผูประพฤติการอันเกื้อกูลแกศิษย, ผูที่ศิษยพึงประพฤติดวยความ
เอื้อเฟอ, ผูสั่งสอนวิชาและอบรมดูแลความประพฤติ — âcariya: teacher; instructor)
1. บรรพชาจารย (อาจารยในบรรพชา คือ ทานผูใหสิกขาบทในการบรรพชา — Pabbajjà-

cariya: initiation-teacher; teacher at the Going Forth)

2. อุปสัมปทาจารย (อาจารยในอุปสมบท คือ ทานผูสวดกรรมวาจาในอุปสมบทกรรม —

Upasampadàcariya: ordination-teacher; teacher at the Admission)
3. นิสสยาจารย (อาจารยผูใหนิสัย คือ ทานที่ตนไปขอถือนิสัยเปนอันเตวาสิก คือยอมตนเปน

ศิษยอยูในปกครอง — Nissayàcariya: tutelar teacher; teacher from whom one takes
the Dependence)

4. อุเทศาจารย หรือ ธรรมาจารย (อาจารยผูใหอุเทศ, อาจารยผูสอนธรรม คือ ทานที่
สั่งสอนใหวิชาความรู โดยหลักวิชาก็ดี เปนที่ปรึกษาไตถามคนควาก็ดี — Uddesàcariya,

Dhammàcariya: teacher of textual study; teacher who gives the instruction;

teacher of the Doctrine)
บางแหงเติม โอวาทาจารย (อาจารยผูใหโอวาท คืออบรมตักเตือนแนะนํ าเปนครั้งคราว

— Ovàdàcariya: teacher who gives admonitions) เขาอีก รวมเปน อาจารย 5.

Vism.94; VinA.V.1085, VII.1379. วิสุทฺธิ.1/118; วินย.อ.3/182,582; วินย.ฏีกา4/168; มงฺคล.2/289.

[,,,] อาสวะ 4 ดู [136] อาสวะ 4.

[212] อาหาร 4 (สภาพที่นํ ามาซึ่งผลโดยความเปนปจจัยคํ้ าจุนรูปธรรมและนามธรรมทั้ง
หลาย, เครื่องคํ้ าจุนชีวิต, สิ่งที่หลอเลี้ยงรางกายและจิตใจ ทํ าใหเกิดกํ าลังเจริญเติบโตและวิวัฒน

ได — âhàra: nutriment)
1. กวฬิงการาหาร (อาหารคือคํ าขาว ไดแก อาหารสามัญที่กลืนกินดูดซึมเขาไปหลอเลี้ยงราง

กาย — Kavaëiïkàràhàra: material food; physical nutriment) เมื่อกํ าหนดรูกวฬิงการาหารได
แลว ก็เปนอันกํ าหนดรูราคะที่เกิดจากเบญจกามคุณไดดวย

2. ผัสสาหาร (อาหารคือผัสสะ ไดแก การบรรจบแหงอายตนะภายใน อายตนะภายนอก และ
วิญญาณ เปนปจจัยใหเกิดเวทนา พรอมทั้งเจตสิกทั้งหลายที่จะเกิดตามมา — Phassàhàra:

nutriment consisting of contact; contact as nutriment) เมื่อกํ าหนดรูผัสสาหารไดแลว

ก็เปนอันกํ าหนดรูเวทนา 3 ไดดวย