Page 165 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 5 165 [222]

ปฏิบัติธรรมถูกตอง กํ าจัดความของใจสงสัยเสียได เมื่อเกิดธรรมสมาธิ คือความมั่นสนิทใน
ธรรม ก็จะเกิดจิตตสมาธิ คือความตั้งมั่นของจิต — Dhamma-samàdhi: concentration of

the Dhamma; virtues making for firmness in the Dhamma)
1. ปราโมทย (ความชื่นบานใจ ราเริงสดใส — Pàmojja: cheerfulness; gladness; joy)

2. ปติ (ความอิ่มใจ, ความปลื้มใจ — Pãti: rapture; elation)

3. ปสสัทธิ (ความสงบเย็นกายใจ, ความผอนคลายรื่นสบาย — Passaddhi: tranquillity;
relaxedness)

4. สุข (ความรื่นใจไรความของขัด — Sukha: happiness)
5. สมาธิ (ความสงบอยูตัวมั่นสนิทของจิตใจ ไมมีสิ่งรบกวนเราระคาย — Samàdhi:

concentration)

ธรรม หรือคุณสมบัติ 5 ประการนี้ ตรัสไวทั่วไปมากมาย เมื่อทรงแสดงการปฏิบัติธรรมที่

กาวมาถึงขั้นเกิดความสํ าเร็จชัดเจน ตอจากนี้ ผูปฏิบัติจะเดินหนาไปสูการบรรลุผลของสมถะ
(คือไดฌาน) หรือของวิปสสนา แลวแตกรณี ดังนั้น จึงใชเปนเครื่องวัดผลการปฏิบัติขั้นตอนใน

ระหวางไดดี และเปนธรรมหรือคุณสมบัติสํ าคัญของจิตใจที่ทุกคนควรทํ าใหเกิดมีอยูเสมอ

S.IV.350. สํ.สฬ.18/665–673/429–439.
[221] ธรรมสวนานิสงส 5 (อานิสงสในการฟงธรรม — Dhammassavanànisa§sa:

benefits of listening to the Dhamma)

1. อสฺสุตํ สุณาติ (ยอมไดฟงสิ่งที่ยังไมเคยฟง, ไดเรียนรูสิ่งที่ยังไมเคยเรียนรู — He hears

things not heard.)
2. สุตํ ปริโยทเปติ (สิ่งที่เคยไดฟง ก็ทํ าใหแจมแจง เขาใจชัดเจนยิ่งขึ้น — He clears things

heard.)

3. กงฺขํ วิหนติ (แกขอสงสัยได, บรรเทาความสงสัยเสียได — He dispels his doubts.)
4. ทิฏึ อุชุํ กโรติ (ทํ าความเห็นใหถูกตองได — He makes straight his views.)

5. จิตฺตมสฺส ปสีทติ (จิตของเขายอมผองใส — His heart becomes calm and happy.)

A.III.248. องฺ.ปฺจก.22/202/276.

[222] นวกภิกขุธรรม 5 (ธรรมที่ควรฝกสอนภิกษุบวชใหมใหประพฤติปฏิบัติอยาง

มั่นคง, องคแหงภิกษุใหม — Navakabhikkhu-dhamma: qualities of a newly ordained
monk; qualities which should be established in newly ordained monks)

1. ปาติโมกขสังวร (สํ ารวมในพระปาฏิโมกข รักษาศีลเครงครัด ทั้งในสวนเวนขอหาม และทํ า
ตามขออนุญาต — Pàñimokkhasa§vara: restraint in accordance with the monastic

code of discipline; self-control strictly in accordance with the fundamental

training-rules)