Page 203 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวด 6 203 [277]

2. โสตะ (หู — Sota: the ear)
3. ฆานะ (จมูก — Ghàna: the nose)

4. ชิวหา (ลิ้น — Jivhà: the tongue)

5. กาย (กาย — Kàya: the body)

6. มโน (ใจ — Mana: the mind)
ทั้ง 6 นี้ เรียกอีกอยางวา อินทรีย 6 เพราะเปนใหญในหนาที่ของตนแตละอยาง เชน จักษุ

เปนเจาการในการเห็น เปนตน

D.III.243; M.III.216; Vbh.70. ที.ปา.11/304/255; ม.อุ.14/619/400; อภิ.วิ.35/99/85.

[277] อายตนะภายนอก 6 (ที่เชื่อมตอใหเกิดความรู, แดนตอความรูฝายภายนอก —

Bàhiràyatana: external sense-fields) บาลีเรียก พาหิรายตนะ
1. รูปะ (รูป, สิ่งที่เห็น หรือ วัณณะ คือสี — Råpa: form; visible objects)

2. สัททะ (เสียง — Sadda: sound)

3. คันธะ (กลิ่น — Gandha: smell; odour)

4. รสะ (รส — Rasa: taste)
5. โผฏฐัพพะ (สัมผัสทางกาย, สิ่งที่ถูกตองกาย — Phoññhabba: touch; tangible objects)

6. ธรรม หรือ ธรรมารมณ (อารมณที่เกิดกับใจ, สิ่งที่ใจนึกคิด — Dhamma: mind-

objects)
ทั้ง 6 นี้ เรียกทั่วไปวา อารมณ 6 คือ เปนสิ่งสํ าหรับใหจิตยึดหนวง

D.III.243; M.III.216; Vbh.70. ที.ปา.11/305/255; ม.อุ.14/620/400; อภิ.วิ.35/99/85.