Page 256 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[341] 256 พจนานุกรมพุทธศาสตร

(อาการที่สิ่งทั้งหลายเปนปจจัยแกกัน — Paccayàkàra: mode of conditionality; structure of
conditions) เฉพาะชื่อหลังนี้เปนคํ าที่นิยมใชในคัมภีรอภิธรรม และคัมภีรรุนอรรถกถา.

Vin.I.1; S.II.1; Vbh.135; Vism.517; Comp.188 วินย.4/1/1; สํ.นิ.16/1/1; อภิ.วิ.35/274/185; วิสุทฺธิ.3/107; สงฺคห.45.

[,,,] ปจจยาการ 12 ดู [340] ปฏิจจสมุปบาท.

[,,,] สันโดษ 12 ดู [122] สันโดษ 3, 12

[341] อายตนะ 12 (สิ่งที่เชื่อมตอกันใหเกิดความรู, แดนตอหรือแดนเกิดแหงความรู —

âyatana: sense-fields; sense-spheres)

1. อายตนะภายใน 6 ดู [276] อายตนะภายใน 6.
2. อายตนะภายนอก 6 ดู [277] อายตนะภายนอก 6.

Vbh.70. อภิ.วิ.35/99/85.

[342] ธุดงค 13 (องคคุณเครื่องสลัดหรือกํ าจัดกิเลส, ขอปฏิบัติประเภทวัตรที่ผูสมัครใจจะ
พึงสมาทานประพฤติได เพื่อเปนอุบายขัดเกลากิเลส ชวยสงเสริมความมักนอยและสันโดษ

เปนตน — Dhutaïga: means of shaking off or removing defilements; austere
practices; ascetic practices)

หมวดที่ 1 จีวรปฏิสังยุตต (เกี่ยวกับจีวร — connected with robes)

1. ปงสุกูลิกังคะ (องคแหงผูถือทรงผาบังสุกุลเปนวัตร คํ าสมาทานโดยอธิษฐานใจหรือเปลง
วาจาวา “คหปติจีวรํ ปฏิกฺขิปามิ, ปสุกูลิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “เรางดคฤหบดีจีวร สมาทาน

องคแหงผู—” — Pa§sukålikaïga: refuse-rag-wearer’s practice)
2. เตจีวริกังคะ (องคแหงผูถือทรงเพียงไตรจีวรเปนวัตร คํ าสมาทานวา “จตุตฺถจีวรํ ปฏิกฺขิปามิ,

เตจีวริกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดจีวรผืนที่ 4 สมาทานองคแหงผู—” —Tecãvarikaïga:

triple-robe-wearer’s practice)

หมวดที่ 2 ปณฑปาตปฏิสังยุตต (เกี่ยวกับบิณฑบาต — connected with almsfood)
3. ปณฑปาติกังคะ (องคแหงผูถือเที่ยวบิณฑบาตเปนวัตร คํ าสมาทานวา “อติเรกลาภํ

ปฏิกฺขิปามิ, ปณฺฑปาติกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดอติเรกลาภ สมาทานองคแหงผู—

” — Piõóapàtikaïga: alms-food-eater’s practice)

4. สปทานจาริกังคะ (องคแหงผูถือเที่ยวบิณฑบาตไปตามลํ าดับเปนวัตร คํ าสมาทานวา
“โลลุปฺปจารํ ปฏิกฺขิปามิ, สปทานจาริกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดการเที่ยวตามใจอยาก
สมาทานองคแหงผู—” — Sapadànacàrikaïga: house-to-house-seeker’s practice)

5. เอกาสนิกังคะ (องคแหงผูถือนั่งฉัน ณ อาสนะเดียวเปนวัตร คือฉันวันละมื้อเดียว ลุกจาก

ที่แลวไมฉันอีก คํ าสมาทานวา “นานาสนโภชนํ ปฏิกฺขิปามิ, เอกาสนิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา
“ขาพเจางดการฉัน ณ ตางอาสนะ สมาทานองคแหงผู—” — Ekàsanikaïga: one-sessioner’s