Page 257 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

หมวดเกิน 10 257 [342]

practice)
6. ปตตปณฑิกังคะ (องคแหงผูถือฉันเฉพาะในบาตรเปนวัตร คือ ไมใชภาชนะใสอาหารเกิน 1

อยางคือบาตร คํ าสมาทานวา “ทุติยภาชนํ ปฏิกฺขิปามิ, ปตฺตปณฺฑิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา
“ขาพเจางดภาชนะที่สอง สมาทานองคแหงผู—” — Pattapiõóikaïga: bowl-food-eater’s

practice)

7. ขลุปจฉาภัตติกังคะ (องคแหงผูถือหามภัตที่ถวายภายหลังเปนวัตร คือเมื่อไดปลงใจกํ าหนด
อาหารที่เปนสวนของตน ซึ่งเรียกวาหามภัต ดวยการลงมือฉันเปนตนแลว ไมรับอาหารที่เขานํ ามา
ถวายอีก แมจะเปนของประณีต คํ าสมาทานวา “อติริตฺตโภชนํ ปฏิกฺขิปามิ, ขลุปจฺฉาภตฺติกงฺคํ
สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดโภชนะอันเหลือเฟอ สมาทานองคแหงผู—” — Khalupacchà-

bhattikaïga: later-food-refuser’s practice)
หมวดที่ 3 เสนาสนปฏิสังยุตต (เกี่ยวกับเสนาสนะ — connected with the resting place)

8. อารัญญิกังคะ (องคแหงผูถืออยูปาเปนวัตร อยูหางบานคนอยางนอย 500 ชั่วธนู คือ 25

เสน คํ าสมาทานวา “คามนฺตเสนาสนํ ปฏิกฺขิปามิ, อารฺิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางด
เสนาสนะชายบาน สมาทานองคแหงผู—” — âra¤¤ikaïga: forest-dweller’s practice)
9. รุกขมูลิกังคะ (องคแหงผูถืออยูโคนไมเปนวัตร คํ าสมาทานวา “ฉนฺนํ ปฏิกฺขิปามิ, รุกฺขมูลิกงฺคํ

สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดที่มุงบัง สมาทานองคแหงผู—” — Rukkhamålikaïga: tree-root-

dweller’s practice)
10. อัพโภกาสิกังคะ (องคแหงผูถืออยูที่แจงเปนวัตร คํ าสมาทานวา “ฉนฺนฺจ รุกฺขมูลฺจ

ปฏิกฺขิปามิ, อพฺโภกาสิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดที่มุงบังและโคนไม สมาทานองค

แหงผู—” — Abbhokàsikaïga: open-air-dweller’s practice)
11. โสสานิกังคะ (องคแหงผูถืออยูปาชาเปนวัตร คํ าสมาทานวา “อสุสานํ ปฏิกฺขิปามิ,

โสสานิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดที่มิใชปาชา สมาทานองคแหงผู—” — Sosànikaïga:

charnel-ground-dweller’s practice)
12. ยถาสันถติกังคะ (องคแหงผูถืออยูในเสนาสนะแลวแตเขาจัดให คํ าสมาทานวา “เสนาสน-

โลลุปฺป ปฏิกฺขิปามิ, ยถาสนฺถติกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดความอยากเอาแตใจในเสนาสนะ
สมาทานองคแหงผู—” — Yathàsanthatikaïga: any-bed-user’s practice)

หมวดที่ 4 วิริยปฏิสังยุตต (เกี่ยวกับความเพียร — connected with energy)
13. เนสัชชิกังคะ (องคแหงผูถือการนั่งเปนวัตร คือเวนนอน อยูดวยเพียง 3 อิริยาบถ คํ า

สมาทานวา “เสยฺยํ ปฏิกฺขิปามิ, เนสชฺชิกงฺคํ สมาทิยามิ” แปลวา “ขาพเจางดการนอน สมาทาน

องคแหงผู—” — Nesajjikaïga: sitter’s practice)
ขอควรทราบเพิ่มเติมเกี่ยวกับธุดงค 13

ก. โดยยอ ธุดงคมี 8 ขอ เทานั้น คือ

1) องคหลัก 3 (สีสังคะ — principal practices) คือ สปทานจาริกังคะ (เทากับไดรักษา