Page 74 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[43] 74 พจนานุกรมพุทธศาสตร

achievement of righteousness; doctrinal or spiritual prosperity)
A.I.93. องฺ.ทุก.20/403/117.

[,,] โลกบาลธรรม 2 ดู [23] ธรรมคุมครองโลก 2.

[43] วิมุตติ 2 (ความหลุดพน — Vimutti: deliverance; liberation; freedom)

1. เจโตวิมุตติ (ความหลุดพนแหงจิต, ความหลุดพนดวยอํ านาจการฝกจิต, ความหลุดพนแหง
จิตจากราคะ ดวยกํ าลังแหงสมาธิ — Cetovimutti: deliverance of mind; liberation by

concentration)

2. ปญญาวิมุตติ (ความหลุดพนดวยปญญา, ความหลุดพนดวยอํ านาจการเจริญปญญา,
ความหลุดพนแหงจิตจากอวิชชา ดวยปญญาที่รูเห็นตามเปนจริง — Pa¤¤àvimutti:

deliverance through insight; liberation through wisdom)
A.I.60. องฺ.ทุก.20/276/78.

[,,] เวทนา 2 ดู [110] เวทนา 2.

[44] เวปุลละ 2 (ความไพบูลย — Vepulla: abundance)

1. อามิสเวปุลละ (อามิสไพบูลย, ความไพบูลยแหงอามิส — âmisa-vepulla: abundance
of material things; material abundance)

2. ธัมมเวปุลละ (ธรรมไพบูลย ความไพบูลยแหงธรรม — Dhamma-vepulla: abundance

of virtues; doctrinal or spiritual abundance)
A.I.93. องฺ.ทุก.20/407/117.

[45] สมาธิ 2 (ความตั้งมั่นแหงจิต, ภาวะที่จิตสงบนิ่งจับอยูที่อารมณอันเดียว — Samàdhi:

concentration)

1. อุปจารสมาธิ (สมาธิเฉียดๆ, สมาธิจวนจะแนวแน — Upacàra-samàdhi: access con-
centration)
2. อัปปนาสมาธิ (สมาธิแนวแน, สมาธิแนบสนิท, สมาธิในฌาน — Appanà-samàdhi:

attainment concentration)

Vism.85, 371. วิสุทฺธิ.1/105; 2/194.
1
[46] สมาธิ 3 (ความตั้งมั่นแหงจิต, ภาวะที่จิตสงบนิ่งจับอยูที่อารมณอันเดียว — Samàdhi:

concentration)

1. ขณิกสมาธิ (สมาธิชั่วขณะ — Khaõika-samàdhi: momentary concentration)
2. อุปจารสมาธิ (สมาธิจวนจะแนวแน — Upacàra-samàdhi: access concentration)

3. อัปปนาสมาธิ (สมาธิแนวแน — Appanà-samàdhi: attainment concentration)

DhsA.117; Vism.144. สงฺคณี.อ.207; วิสุทฺธิ.1/184.