Page 78 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[58] 78 พจนานุกรมพุทธศาสตร

2. ทานผูปฏิบัติเพื่อทํ าใหแจงโสดาปตติผล (พระผูตั้งอยูในโสดาปตติมรรค — one who
has worked for the realization of the Fruition of Stream-Entry; one established in

the Path of Stream-Entry)
3. สกทาคามี (ทานผูบรรลุสกทาคามิผลแลว, พระผูตั้งอยูในสกทาคามิผล — one who is a

Once-Returner; one established in the Fruition of Once-Returning)

4. ทานผูปฏิบัติเพื่อทํ าใหแจงสกทาคามิผล (พระผูตั้งอยูในสกทาคามิมรรค — one who
has worked for the realization of the Fruition of Once-Returning; one established

in the Path of Once-Returning)
5. อนาคามี (ทานผูบรรลุอนาคามิผลแลว, พระผูตั้งอยูในอนาคามิผล — one who is a

Non-Returner; one established in the Fruition of Non-Returning)

6. ทานผูปฏิบัติเพื่อทํ าใหแจงอนาคามิผล (พระผูตั้งอยูในอนาคามิมรรค — one who
has worked for the realization of the Fruition of Non-Returning; one established

in the Path of Non-Returning)
7. อรหันต (ทานผูบรรลุอรหัตตผลแลว, พระผูตั้งอยูในอรหัตตผล — one who is an

Arahant; one established in the Fruition of Arahantship)

8. ทานผูปฏิบัติเพื่อทํ าใหแจงอรหัตตผล (พระผูตั้งอยูในอรหัตตมรรค — one who has
worked for the realization of the Fruition of Arahantship; one established in the

Path of Arahantship)
ทั้ง 8 ประเภทนี้ ในบาลีที่มาทั้งหลายเรียกวา ทักขิไณยบุคคล 8

ดู [164–5] มรรค 4 ผล 4 ดวย.

D.III.255; A.IV.291; Pug 73. ที.ปา.11/342/267; องฺ.อฏก.23/149/301; อภิ.ปุ.36/150/233.

[58] โสดาบัน 3 (ทานผูบรรลุโสดาปตติผลแลว, ผูแรกถึงกระแสอันนํ าไปสูพระนิพพาน

แนตอการตรัสรูขางหนา — Sotàpanna: Stream-Enterer)

1. เอกพีชี (ผูมีพืชคืออัตภาพอันเดียว คือ เกิดอีกครั้งเดียว ก็จักบรรลุอรหัต — Ekabãjã: the
Single-Seed)

2. โกลังโกละ (ผูไปจากสกุลสูสกุล คือ เกิดในตระกูลสูงอีก 2–3 ครั้ง หรือเกิดในสุคติอีก 2–3
ภพ ก็จักบรรลุอรหัต — Kolaïkola: the Clan-to-Clan)

3. สัตตักขัตตุงปรมะ (ผูมีเจ็ดครั้งเปนอยางยิ่ง คือ เวียนเกิดในสุคติภพอีกอยางมากเพียง 7
ครั้ง ก็จักบรรลุอรหัต — Sattakkhattu§parama: the Seven-Times-at-Most)

เกณฑแบงหรือเหตุใหเปนเชนนี้ กํ าหนดดวยวิปสสนาและความมีอินทรียอันแกกลา ปาน

กลาง และออนกวากัน ตามลํ าดับ

A.I.233: IV.380; V.120; Pug.3,16,74. องฺ.ติก.20/528/302;องฺ.นวก.23/216/394;องฺ.ทสก.24/64/129/;อภิ.ปุ.36/47–9/147.