Page 88 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[75] 88 พจนานุกรมพุทธศาสตร

เรื่องที่เนื่องกัน — Sa§yutta-nikàya: Collection of Connected Discourses จัดเปน
56 สังยุตต แลวประมวลเขาอีกเปน 5 วรรค 5 เลม มี 7,762 สูตร

4. อังคุตตรนิกาย (อํ) ชุมนุมพระสูตรที่รวมเขาไวเปนหมวดๆ เรียกวา นิบาต หนึ่งๆ ตาม
ลํ าดับจํ านวนหัวขอธรรม — Aïguttara-nikàya: Adding-One Collection;

Collection of Numerical Sayings จัดเปน 11 นิบาต (หมวด 1 ถึง หมวด 11) รวม
เขาเปนคัมภีร 5 เลม มี 9,557 สูตร

5. ขุททกนิกาย (ขุ) ชุมนุมพระสูตร ขอธรรม คํ าอธิบายและเรื่องราวเบ็ดเตล็ด —

Khuddaka-nikàya: Smaller Collection; Collection of Minor Works รวมคัมภีรที่
จัดเขาไมไดในนิกายสี่ขางตน มีทั้งหมด 15 คัมภีร จัดเปน 9 เลม คือ ขุททกปาฐะ ธรรมบท

อุทาน อิติวุตตกะ สุตตนิบาต (1 เลม) วิมานวัตถุ เปตวัตถุ เถรคาถา เถรีคาถา (1 เลม)
ชาดก (2 เลม) นิทเทส (มหานิทเทส 1 เลม, จูฬนิทเทส 1 เลม) ปฏิสัมภิทามัคค (1 เลม)

อปทาน (1 2/3 เลม) พุทธวงส จริยาปฎก (1/3 เลม)
3. อภิธรรมปฎก (หมวดอภิธรรม, ประมวลหลักธรรมและคํ าอธิบายในรูปหลักวิชาลวนๆ ไม

เกี่ยวดวยเหตุการณและบุคคล — Abhidhamma-piñaka: the Basket of Sublime, Higher
or Extra Doctrine) แบงเปน 7 คัมภีร จัดพิมพเปน 12 เลม คือ

1. ธัมมสังคณี หรือ สังคณี (สํ) รวมขอธรรมเขาไวเปนหมวดหมูแลวอธิบายเปนประเภทๆ

— Saïgaõã: Enumeration of the Dhammas (1 เลม)
2. วิภังค (วิ) อธิบายขอธรรมที่รวมเปนหมวดหมู (เรียก วิภังค หนึ่งๆ ) แยกแยะออกชี้แจง

วินิจฉัยโดยละเอียด — Vibhaïga: Analysis of the Dhammas (1 เลม)
3. ธาตุกถา (ธา) สงเคราะหขอธรรมตางๆ เขาในขันธ อายตนะ ธาตุ — Dhàtukathà:

Discussion of Elements (ครึ่งเลม)

4. ปุคคลบัญญัติ (ปุ) บัญญัติความหมายบุคคลประเภทตางๆ ตามคุณธรรมที่มีอยูในบุคคล
นั้นๆ — Puggalapa¤¤atti: Description of Individuals (ครึ่งเลม)

5. กถาวัตถุ (ก) แถลงวินิจฉัยทัศนะตางๆ ที่ขัดแยงกันระหวางนิกายทั้งหลายสมัยตติย-

สังคายนา — Kathàvatthu: Subjects of Discussion (1 เลม)
6. ยมก (ย) ยกหัวขอธรรมขึ้นวินิจฉัยดวยวิธีถามตอบโดยตั้งคํ าถามยอนกันเปนคูๆ —

Yamaka: Book of Pairs (2 เลม)
7. ปฏฐาน (ป) หรือ มหาปกรณ อธิบายปจจัย 24 โดยพิสดาร — Paññhàna: Book of

Relations (6 เลม)

อนึ่ง 3 ปฎกนี้ สงเคราะหเขาใน [35] ปาพจน 2 คือ พระสุตตันตปฎกและพระอภิธรรม-
ปฎก จัดเปน ธรรม พระวินัยปฎกจัดเปน วินัย

Vin.V.86. วินย.8/826/224.