Page 13 - Aardrijkskundevakdidactiek_2021

zorgvuldig opgesteld jaarplan zal er voor zorgen dat men niet te lang bij de eerste
hoofdstukken blijft stilstaan.

▪ Het handboek kan bepaalde aspecten niet bieden. De beperking heeft vooral
betrekking op de actualiteit en op de eigen leefruimte. Actualiseren is de
boodschap. Het aanleggen van een documentatiemap door de leraar is
aangewezen voor elk hoofdstuk van het leerplan.

▪ Uit het breed methodenspectrum moeten die alternatieven gekozen worden die
het best passen bij een bepaald lesmoment (concrete doelstelling), rekening
houdend met een gewenste afwisseling in werkvormen en het niveau van de
leerlingen. Een handboek of werkboek moet dus de hiervoor benodigde
documentatie (foto's, kaarten, schema's, tabellen...) aanbieden en tevens een
‘open-informatiestructuur’ hebben. Dit betekent dat het materiaal moet
aangevuld kunnen worden in de breedte (wandkaart, atlas...) of in de tijd
(actualisatie). Werkbladen van het type ‘kaas met gaatjes’, waarbij enkel
weggelaten woordjes in zinnen moeten worden ingevuld zijn dus te vermijden.
Indien er in werkbladen te weinig open vragen voorkomen met "lange
antwoorden" immers wordt de taaluitdrukking en de verbale expressie van de
leerlingen onvoldoende gestimuleerd. Het niet kunnen schrijven en schriftelijk
formuleren van de eigen gedachten vormt reeds een zwak punt bij de doorsnee
Vlaming.

▪ Door de actieve inzet van de leerlingen wordt geleidelijk de leerinhoud
gestructureerd. Dat betekent dat bijzondere aandacht nodig is voor
bordschema's en voor het leerlingenschrift die de gestructureerde inhoud bondig
moeten vastzetten.

▪ De bekommernis om het lokaliseren moet aanwezig blijven. Kaartgebruik en
kaartverwerking mogen ook bij een thematische les niet ontbreken. Bij een
exemplarische aanpak moet via de uitbreiding de ruimtelijke kennis bijgebracht
worden.

▪ Op de onmiddellijke leef- en ervaringswereld van de leerling moet zoveel
mogelijk ingespeeld worden. Een handboek kan dit niet steeds leveren. Hier ligt
een onmisbare voorwaarde tot motivatie: leerlingen moeten gemotiveerd
worden om de brug te slaan tussen hetgeen in handboek en de onmiddellijke
leefwereld, eveneens dienen ze gemotiveerd te worden om thuis te lezen wat
niet kan "ingestudeerd" worden in de klas.

TIPS VOOR DE STAGELESSEN
Bekijk aandachtig het interview met Hans Heij, leerkracht aardrijkskunde (zie
begeleidende pptx en de digitale leeromgeving van de hogeschool) en noteer
hieronder 3 ‘taken van de leraar’(“tips”) die volgens hem van uitermate groot belang
zijn in de lespraktijk.

1……………………………………………………………………………………………………….…………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………
2……………………………………………………………………………………………………….…………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………

2 AAVD 13 © 2020 Arteveldehogeschool