Page 39 - Aardrijkskundevakdidactiek_2021

▪ Humanistische geografie daarentegen is 'eerder regionaal georiënteerd en
wil de menselijke ervaringswereld ontsluiten, zoals men die ontmoet met
eigen waarden en normen.

De strikte eng wetenschappelijke benadering is niet de enige manier om de wereld te
kennen. Humanistische geografie distantieert zich dan ook van de excessen van de
kwantitatieve geografie, die meent de kern van de werkelijkheid te kunnen achterhalen
uit gekwantificeerde grootheden en die de werkelijkheid een regelmaat oplegt, ontdaan
van alle subjectiviteit.

De mens gedraagt zich echter niet als een perfecte homo economicus, maar vertoont
eerder een "satisfaction behaviour" met veel subjectiviteit. Waarom mensen op een
bepaalde wijze met de ruimte omgaan wordt immers niet (alleen) verklaard vanuit
algemeen geldende fysische factoren, economische principes of maatschappelijke
structuren, maar grotendeels vanuit de mens zelf.

Humanistische geografie stelt zich daarom fenomenologisch op en tracht via een
beschrijvende studie door te dringen tot een intuïtie van het wezenlijke. Het systeem van
waarden en normen van een samenleving, alsook individuele motivatie en intentie leiden
tot ruimtelijk gedrag en bepalen in hoge mate de diverse leefmilieus en regio's. Deze
werkwijze leunt in zekere zin aan bij de Franse regionale geografie. Wordt Vidal de la
Blache in eer hersteld?

Een vernieuwd regionaal bewustzijn – als tegenpool van de tendens naar globalisering-
ligt mede aan de basis van een toenemend onafhankelijksstreven, dat dikwijls leidt tot
grote politieke spanningen, geweld en tot herverdeling van landen.

2.5.4 Overige kritische accenten
Buiten de hogervermelde humanistische en marxistische benaderingen zijn er nog enkele
nuanceringen, die minder extreem willen zijn en het waardevolle van vroegere
paradigma's aanwenden ter ondersteuning van een nieuwe hoofdgedachte.

Zo interpreteert de "Welfare approach" de positieve zijden van de kwantitatief-
theoretische (intellectualistisch denkkader) en die van de radicale geografie (accent op
menselijke problemen) teneinde de kwaliteit van het menselijk leven centraal te stellen,
zowel bij de beschrijving, bij de verklaring en evaluatie, als bij de implementatie:
mistoestanden en tekorten moeten niet alleen verklaard worden, maar ook verbeterd.

Ook de ecologische benadering wil een nieuwe hoofdgedachte voorop stellen, met
accenten op de begrippen "milieu" en "actor". Centraal hierbij staat de idee dat de mens
streeft naar toenemende welvaart, economische groei en daarbij gebruik-misbruik maakt
van de natuurlijke omgeving. Hieruit ontstaan spanningsvelden en conflicten, die men
moet signaleren, beschrijven, verklaren en voorspellen.

Ook de ecologische beweging lijkt dus een nieuwe naam te zijn voor landschapsstudie of
regionale geografie, maar met specifieke aandacht voor het "man-environment". De
aanpak is inmiddels interdisciplinair of multidisciplinair geworden. Op de ecologisch
gerichte geografie komen we nog terug (zie milieugeografie 2 AAVS4).

2 AAVD 39 © 2020 Arteveldehogeschool