Page 97 - วิจัยชั้นเรียน เปลี่ยนครู หมอวิจารณ์
P. 97
ระบบการศึกษาไม่ได้อยู่ในสภาพ “เป็นกลางทางคุณค่า” แต่อยู่
ภายใต้ระบบอ�านาจ วัฒนธรรม และการกดขี่ในสังคม เราสามารถตั้งค�าถาม
ื
ื
ว่ามีการสร้างความรู้และเผยแพร่ความรู้ เพ่ออะไร เพ่อประโยชน์ของใคร
ื
ื
เพ่อการยึดครองอ�านาจของคนบางกลุ่ม หรือเพ่อปลดปล่อยผู้คนออกจาก
ั
ี
�
ื
พันธนาการ และอาจต้งคาถามต่อมาได้อีกว่าการศึกษาเพ่อสังคมท่ดีกว่า
คืออะไร เป็นอย่างไร
ี
จ�าได้ว่าผมอ่านหนังสือกลุ่มน้เมื่อกว่าสี่สิบปีมาแล้ว ภายใต้กระแส
การเคลื่อนไหวของคนหนุ่มสาวและปัญญาชนเพื่อสังคม บัดนี้ได้อ่านหนังสือ
Enhancing Practice through Classroom Research ภายใต้กระแสการ
ื
ี
ปฏิรูปการศึกษาเพ่อเผชิญสังคมในศตวรรษท่ ๒๑ แม้บริบทและกระแสจะ
เปลี่ยนแปลงไป แต่ผมก็ยังคิดว่าส่วนแก่นของการศึกษาไม่น่าจะเปลี่ยนแปลง
ื
คือ เพ่อหนุนให้ปัจเจกบุคคลบรรลุมิติของความเป็นมนุษย์สูงสุดตามศักยภาพ
ของตน โดยเป้าหมายปลดปล่อยอิสรภาพเป็นเป้าหมายที่บูรณาการอยู่ในนั้น
ี
ื
การศึกษาท่แท้ไม่ว่าในยุคสมัยใดต้องเป็นการศึกษาเพ่อการปลดปล่อย
ไม่ใช่การศึกษาเพ่อครอบง�า
ื
การศึกษาต้องไม่ “สอนให้เชื่อง ว่าตามกัน” แต่ “สอนให้เป็นตัวของ
ี
ตัวเอง มีความคิดเป็นของตัวเอง” ซึ่งตรงกับหลักการการศึกษาแห่งศตวรรษท่ ๒๑
ี
ผู้เขียนเล่าประสบการณ์ตรงท่ตนบันทึกไว้ใน reflective journal
ี
ี
ของตนในปี ค.ศ. ๒๐๐๔ เก่ยวกับเด็กชายแพ็ตท่เป็นเด็กน่ารัก ขยันขันแข็ง
และชอบช่วยเหลืองานรักษาความสะอาดเป็นระเบียบเรียบร้อยของชั้นเรียน
�
่
แต่ “เรียนไม่เก่ง” ผลสอบออกมาทีไรได้คะแนนตาทุกคร้ง สวนทางกับ
ั
ั
พฤติกรรมการเรียนและพฤติกรรมส่วนตัว ท้ง ๆ ท่ต้งใจเรียนและขยัน
ั
ี
วิจัยชั้นเรยนเปลี่ยนคร 96
ี
ู

