Page 84 - Сборник 2022 КВПТК Book

алады. Теория мен тәжірибені меңгеріп, бекітілген жұмысқа деген жауапкершілік сезімі
жоғарылайды.
Үшіншіден, «тәжірибеден теорияға» принципімен жұмыс жүреді, оқушы
теориялық, яғни текстпен айтудан гөрі, жұмыс орындағы жағдаяттарға сәйкес жұмыс
жүргізеді.
Дуальді оқыту жүйесі кәсіптік білім беру мекемесіндегі теориялық оқыту мен
ұйымдағы немесе кәсіпорындағы жұмыс орнындағы практикалық оқытуды
біріктіреді.Оқу кезеңдері жұмыс кезеңдерімен алмасады. Бұл кезеңдердің мамандық
ерекшеліктерін ескере отырып, әртүрлі ұзақтығы болуы мүмкін, бірақ күнтізбелік жылда
уақыт бойынша оқытудың практикалық бөлігі студент алатыны және ол жұмыс істейтін
кәсіпорынның мүмкіндіктері, кем дегенде 50% болуы керек. Мамандық алудың бұл
тәсілі білім берудің классикалық формасына қарағанда даусыз артықшылықтарға ие.
Студенттің кәсіби дайындығын қамтамасыз ететін арнайы пәндерді оқу кезінде
оқытудың классикалық формасы үшін дәстүрлі теория мен практика арасында алшақтық
болмайды. Студент нені және не үшін оқып жатқанын, бұл білімді өз жұмысында қалай
және қайда қолдана алатынын нақты түсінеді. Бұл шын мәнінде кәсіби білім алу үшін
өте маңызды мотивация.
Дуальді оқыту нысаны студенттің ұйымға немесе кәсіпорынға жұмысқа
орналасуын қарастырады, яғни оқу орнын аяқтаған кезде студент жұмыс берушілер
соншалықты жоғары бағалайтын еңбек өтілі де, жұмыс тәжірибесі де болады. Кейде тіпті
кәсіпте болған адамдарды қорқытатын жаңа жұмыс орнына, міндеттер ауқымына және
ұжымға бейімделу студент үшін ауыртпалықсыз өтеді. Және бұл түсінікті: кәсіпорында
бірінші күннен бастап студентке тәлімгер тағайындалады, ол көмектеседі, кеңес береді,
тәжірибемен бөліседі. Жеке операцияларды меңгерген сайын жұмыс істейтін студенттің
міндеттерінің көлемі біртіндеп артады.
Дуальді жүйенің негізі –оқушыны оқу орны мен өндірісте қатар оқыту.
Дуальді оқыту жүйесінің жоғары сенімділігі оның барлық тартылған тараптардың
– кәсіпорындардың, қызметкерлердің, мемлекеттің мүдделеріне жауап беретіндігімен
түсіндіріледі: кәсіпорын үшін дуальді оқыту – бұл қызметкерлерді «тапсырыс бойынша»
дәлме-дәл оқыту, олардың барлық талаптарға барынша сәйкес келуін қамтамасыз ету,
қызметкерлерді іздеу және іріктеу, қайта даярлау және бейімдеу шығындарын үнемдеу
мүмкіндігі. Сонымен қатар, үздік студенттерді таңдау мүмкіндігі бар; жастар үшін
дуальді білім беру – тәуелсіздікті ерте алудың тамаша мүмкіндігі және ересек өмірге
оңай бейімделу;
Дуальді оқыту жүйесінің негізгі артықшылықтары:
1. Студенттердің жан-жақты кәсіби дамуына ықпал ету
2. Кәсіптік білім беруде сапалы өзгерістерге әкелетін әртүрлі жүйелердің (ғылым
мен білім, ғылым мен өндіріс және т.б.) өзара байланысын, өзара енуін және өзара әсерін
қамтамасыз ету;
3. Сайып келгенде, жұмыс берушілердің білімге инвестиция салуы экономикалық
тұрғыдан тиімді, өйткені «соңында» олар осы нақты кәсіпорынның (ұйымның)
жұмысының ерекшеліктерін жетік білетін дайын маманды алады;
4. Практикадан өтушілер үшін дуальді оқыту кәсіби тәжірибені оңтайлы берумен
қатар әлеуметтенудің мүлде басқа дәрежесін білдіреді: жастар сынақтан өтеді және
өндірістік «нақты өмірлік» жағдайларда өз позициясын бекітуге үйренеді;
5. Оқуды аяқтағаннан кейін дайындалған кадрлар бірден өндіріске тартылуы
мүмкін: кәсіби бейімделудің қажеті жоқ.
Біздің колледжімізде дуальді оқыту жүйесін енгізу аясында 2018 жылы 1225000
«Ет және ет өнімдерін өндіру» мамандығының 122504 «Ет жартылай фабрикаттарын
өндіруші» біліктілігі бойынша жұмыс жоспары әзірленді, мұнда практикалық сабақтарға

83