Page 94 - Сборник 2022 КВПТК Book

основы. Рассматриваются вопросы сотрудничества сферы гражданской защиты с объектами
образований по вопросам производственного обучения. Анализ проблемных вопросов
становление и реализация модели организации дуального обучения в сфере гражданской защиты
как фундаментальный компонент профессиональной подготовки специалистов в области ЧС.
Abstract: this article discusses the organization of dual training in the Republic of Kazakhstan,
the peculiarities of the legal relationship between theoretical training and industrial practice, the study
of the details of dual training, and its organizational foundations. The issues of cooperation of the sphere
of civil protection with the objects of education on industrial training are considered. Analysis of
problematic issues formation and implementation of the model of organization of dual training in the
field of civil protection as a fundamental component of professional training of specialists in the field
of emergency situations.
Соңғы жылдары дуальді оқытуды дамыту үшін елеулі шаралар қабылданды,
дуальді білім беруді белсенді енгізудің негіздері құрылды, ол Қазақстан
Республикасында орта кәсіптік білім беру жүйесін жетілдіруге бағытталған шаралардың
бірі болып табылады.
"Атамекен" Ұлттық Кәсіпкерлер Палатасының қолдауымен "Білім туралы" ҚР
Заңына "тәлімгер", "өндірістік оқыту" ұғымдары енгізілді. Қазіргі уақытта оқытудың
білім беру бағдарламаларын игеру мақсатында оқу уақытының кемінде 60% - ын
өндірістік тәжірибеге жатқызған, дуальді оқытуды дамыту үшін мүдделі тараптардың
құзыретіне көптеген мемлекеттік ұйымдар, оның ішінде жаңадан құрылған Төтенше
жағдайлар министрлігі де кіреді.
ҚР Еңбек кодексінде "дуальді оқыту", "дуальді оқыту туралы шарт" ұғымдары
көрсетілген, бұл кәсіптік білім беру жүйесінің білім алушыларына теориялық білімді оқу
орындарында және өндірістік еңбек қызметі саласындағы тәжірибелік жұмыспен қатар
алуға мүмкіндік береді. [1], [2]
Дуальді оқытудың төмен дамуының себептерінің бірі, біз орта білім беру
кәсіпорындары мен ұйымдарының дуалды оқытудың қағидаттары мен негіздері туралы
хабардарлығының әлсіздігі деп санаймыз. Көптеген ұйымдар оқытудың тәжірибелік
компонентіне жеткілікті назар аудармайды және бермейді, бұл сәйкесінше өндірістік
оқытуға уақытты жеткіліксіз бөлуге әсер етеді.
Біздің мысалда дуальді оқыту бір уақытта оқуға және жұмыс істеуге мүмкіндік
беретіні анық көрінеді. Қарағанды жоғары политехникалық колледжі мен Қарағанды
облысының Төтенше жағдайлар Департаменті арасында өзара тиімді шарттар бойынша
ынтымақтастық туралы меморандум жасалды. Осылайша, колледж студенттері кәсіптік
білім беруді ұйымдастыруда теориялық білім алады және сонымен қатар оларды
Төтенше жағдайлар министрлігінің (бұдан әрі - ТЖМ) бөлімшелерінде тәжірибеде
қолданады. Дуальді оқыту бойынша жеке оқу жоспары жасалады және нақты оқыту
кестесі әзірленеді, онда жұмыс орнында оқыту өтетін кәсіпорында оқыту және
тәжірибелік қызмет үшін нақты күндер ескеріледі. Оқу бағдарламасының аяқталуына
қарай студент кәсіпорынмен жақсы таныс, ал кәсіпорын оның еңбекке қабілеттілігіне
сенімді.
Осылайша, колледжді аяқтағаннан кейін білім алушының дипломы ұзақ өндірістік
тәжірибемен нығайтылды, сондай-ақ өндірістік мекеменің қызметкері бола отырып, бұл
еңбек қызметі еңбек кітапшасына белгі қойылып, жұмыс өтіліне қосылады.
Дуальді оқытудың бірқатар жағымды жақтары бар, бастысы - білімді тәжірибеде
қолдану. Оқу барысында білім алушы өндірістік үрдіске тереңдей түседі және білім беру
үрдісінде тек теорияда өтетін дағдыларды меңгереді. Нәтижесінде, оқуды аяқтағаннан
кейін студенттің ТЖМ бөлімшелерінде жұмыс істеу үшін қажетті тәжірибесі мен білімі
бар, бұл азаматтық қорғау органдарына жұмысқа орналасу кезінде анағұрлым жоғары
бәсекелестік артықшылықтар береді.

93