Page 5 - กระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม

5

นั้น ๆ ให้ได้ว่า ปัจจัยสาเหตุของการเกิดสถานการณ์นั้นมีปัจจัยสาเหตุย่อยอะไรบ้าง จากนั้น
ิ
ั
พจารณาวาปัจจัยสาเหตุย่อยนั่นมีความสัมพนธ์เชื่อมโยงในลักษณะความเป็นเหตุเป็นผลกนอย่างไรบ้าง
ทั้งนี้รูปแบบพฤติกรรมที่เกิดขึ้นอาจจะก่อให้เกิดสถานการณ์ที่ขยายกว้างขึ้นหรืออาจะก่อให้
เกิดสถานการณ์แบบสมดุลที่ไม่มีการขยายผลที่กว้างขวางมากขึ้นก็ได้การเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ ได้นั้น
ั
ั
จ ำ เป็นต้องเปลี่ยนแปลงโครงสร้างความสัมพนธ์ระหวางปัจจัยสาเหตุย่อยอนจะส่งผลทาให้
รูปแบบพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงและในที่สุดน ำ ไปสู่การเปลี่ยนแปลงระดับสถานการณ์ด้วย
กระบวนการดังที่กล่าวมานี้ถือวาเป็นกระบวนการที่ปฏิบัติการคิดเชิงระบบ่ (Kreuzer, 2001) ซึ่งเป็น

ั
เพอการอธิบายและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับพลังและความสัมพนธ์เชื่อมโยงระหว่างปัจจัย ต่าง ๆ
ื่
ที่จะนาไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมระบบให้ไปสู่ทิศทางที่ต้องการ ซึ่งสอดคล้องกับ ความหมายของ
ั
มกราพนธ์จูฑะรสก(2551)ที่กล่าวถึงการคิดเชิงระบบซึ่งเป็นความสัมพนธ์ของการคิดในลักษณะเชื่อมโยงแบ
ั
บภาพรวมให้มองเห็นทั้งหมด

ั
กระบวนการคิดเชิงคำนวณมีความเกี่ยวข้องสัมพนธ์กบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของ
ั
ื้
ิ่
นักเรียนการพฒนากระบวนการคิดเชิงระบบจะช่วยส่งเสริมการเรียนที่เออต่อการเพมผลสัมฤทธิ์ทาง
ั
การเรียนให้สูงขึ้น และเป็นผลดีอยางยิ่งในการพฒนาคุณธรรม จริยธรรมและค่านิยมที่
ั
ึ
พงประสงค์ในด้านพฤติกรรมของนักเรียนโดยตรง นักจิตวิทยาและนักการศึกษาสนใจการพฒนา
จ
การคิดของนักเรียน ให้มีคุณภาพในการคิดระดับสูงกว่าการรู้การ ำ มากขึ้น ทั้งนี้เพราะการ
ั
ั
ื่
จัดการศึกษาเพอพฒนาการคิดของนักเรียนยังไม่ประสบความสาเร็จเท่าที่ควร การพฒนาการคิด
โดยตรงหรือการสอนทักษะการคิดควบคู่ไปกบการสอนเนื้อหาสาระวิชาในโรงเรียน ความเชื่อ
ื้
พนฐานที่สอดคล้องกนในทุกรูปแบบการสอนมุ่งพฒนาคุณภาพการคิด โดยการสร้างทักษะของ
ั
วิธีการคิดชนิดต่าง ๆ และในปัจจุบันมีการใช้รูปแบบต่าง ๆ มากมายที่จะช่วยให้เด็กและเยาวชนเกิด
ื่
การเรียนรู้เพอมุ่งไปสู่การกระทำที่เหมาะสม กระบวนการคิดเชิงระบบเป็นรูปแบบหนึ่งที่จะช่วยให้
ั
เยาวชนเกิดการกระทำที่เหมาะสม รูปแบบการจัดการเรียนรู้เพอพฒนากระบวนการคิดเชิงระบบ
ื่
เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่สามารถพฒนาการคิดของผู้เรียนให้มองอย่าองค์รวม ซึ่งสอดคล้องกับ
ั
ธรรมชาติของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ที่ว่าด้วยการอยู่ร่วมกันกับ
โลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอยางรวดเร็วตลอดเวลาโดยมุ่งเน้นทักษะการคิด ทักษะการแก้ปัญหา
ทักษะการเรียนรู้ ทักษะกระบวนการกลุ่ม (กระทรวงศึกษาธิการ,2551) มุ่งให้ผู้เรียนสร้างองค์
ความรู้ด้วยตนเอง ตามคำอธิบายรายวิชาคือศึกษาการอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความเชื่อมสัมพนธ์กัน
ั
และมีความแตกต่างกันอย่าหลากหลาย เพอช่วยให้สามารถปรับตนเองกับบริบทสภาพแวดล้อม
ื่
เป็นพลเมืองดีมีความรับผิดชอบ มีความรู้ทักษะ คุณธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม การสอนโดยใช้
รูปแบบการสอนด้วยกระบวนการคิดเชิงระบบยังจะช่วยให้นักเรียนใช้วิจารณญาณในการตัดสินใจ
ในการเรียนรู้ มีเหตุและผลโดยใช้การค้นคว้าประกอบการพิจารณาด้วยตนเองอยางมีระบบ

จากการประเมินคุณภาพภายนอกของการจัดการศึกษาระดับต่าง ๆ ของสำนักงานรับรอง
มาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) พบว่า มาตรฐานผู้เรียนโดยภาพรวมทั้งประเทศได้
คะแนนร้อยละต่ำมากที่สุด คือ มาตรฐานที่มีความสามารถคิดวิเคราะห์ผู้เรียน คิดสังเคราะห์ มีวิจารณญาณ
ี
มีความคิดสร้างสรรค์คิดไตร่ตรองและมีวิสัยทั ศน์ ได้คะแน น เพ ยงร้อยละ 11.1 ซึ่ง
การคิดตามมาตรฐานดังกล่าวเป็นพนฐานของการคิดเชิงระบบ ปัญหาสำคัญที่สุดที่ต้องหาทางแก้ไข
ื้
คือครูจะต้องสอนแบบเสนอปัญหาให้เด็กหัดคิดโดยให้เสรีภาพเด็กทจะคิดหาเหตุผลมาอธิบายได้หลายทางส
ี่
อดคล้องกับลักษณะของกระบวนการคิดเชิงระบบไม่ใช่การสอนแบบบรรยายแบบท่องจำและมีคำตอบ
ี
สำเร็จรูปเพยงคำตอบเดียว (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา,2551, หน้า672-73) และมาตรฐานที่ 5