Page 115 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫مقدمات تمکین ‪001 ................................................................‬‬

‫منع شدهاند‪.‬‬

‫‪َ ‬قا َل‪َ :‬لا َین َب ِغي‬ ‫َجع َف ٍر‬ ‫َ‬ ‫ُمس ِلٍم َعن‬ ‫ب ِن‬ ‫َمح ُبو ٍب َع ِن ال َع َلا ِء َعن ُم َح َّم ِد‬ ‫روایت پنجم‪« :‬اب ُن‬
‫ِم َن ال ِخ َضا ِب َو َلو‬ ‫َی َد َها‬ ‫أ ِبي‬ ‫َلا‬ ‫َو َلو ُت َع ِّل ُق ِفي ُع ُن ِق َها ِق َلا َد ًة َو‬
‫َت َد َع‬ ‫َ‬ ‫َین َب ِغي‬ ‫َنف َس َها‬ ‫ُت َع ِّط َل‬ ‫َ‬ ‫ِلل َمر َأ ِة‬
‫أن‬ ‫أن‬

‫َتم َس ُح َها َمسح ًا ِبال ِح َّنا ِء َو ِإن َکا َنت ُم ِس َّن ًة»(الکافي (ط ‪ -‬الإسلامیة)‪.)211 ،2 ،‬‬

‫روایت صحیحه است‪ ،‬علاوه بر لزوم ترک موانع تمکین مثل تاخیر‪ ،‬امر به زینت هر چند‬

‫مختصر باشد نیز وارد شده است‬
‫از نظر دلالت ممکن است ا ّدعا شود که برخی از این روایات ظهور در وجوب دارند‪ ،‬ا ّما فقهاء‬

‫فتوای به وجوب این امور نداده اند‪ ،‬چنانکه صاحب جواهر تصریح به استحباب رعایت این حقوق‬
‫نموده است (‪ ،)023 ،10‬چنانکه ممکن است روایت در صدد بیان مستح ّبات باشد و به ضمیمه دلیل‬
‫تسامح در ادّله سنن‪ ،‬نسبت به ضعف سندی آن نیز سختگیری نشود‪ ،‬بنابراین روایات مفید اثبات‬

‫وجوب نخواهند بود‬

‫لکن وجه جمع بین این دو احتمال این است که هر چند انجام این امور به عنوان ا ّولی مستح ّب‬
‫است‪ ،‬ا ّما اگر عنوان مق ّدمیت برای تمکین داشته باشند‪ ،‬واجب خواهند بود‪ ،‬مثل اینکه استفاده‬

‫نکردن زوجه از عطر‪ ،‬باعث نفرت مرد از بوی نامطبوع بدن زن و در نتیجه انصراف از مجامعت با‬

‫وی شود‪ ،‬در اینصورت اگر تح ّقق تمکین در گروی استعمال عطر تو ّسط زوجه باشد‪ ،‬با همان‬
‫د ّقتی که باید در تعریف مق ّدم ّیت صورت گیرد‪ ،‬میتوان استعمال عطر را از باب مق ّدمه تمکین‪،‬‬

‫واجب دانست‪ ،‬پس چنانکه ذکر شد‪ ،‬برخی از فقهاء به خاطر اشکال صغروی در اینکه اصل‬

‫تمکین در گروی برخی از امور مانند عطر زدن یا آرایش و ‪ ...‬باشد‪ ،‬انجام این امور را واجب‬

‫مق ّدم ّیت‪ ،‬واجب خواهند بود‪ ،‬مگر اینکه ا ّدعا‬ ‫همین امور بر فر ِض‬ ‫ندانستهاند‪ ،‬ا ّما به نظر میرسد‬
‫تمکیناند‪ ،‬پس ارتباطی به بحث از مق ّدمات‬ ‫فوری بودن وجوب‬ ‫شود این روایات در مقام بیان‬

‫تمکین ندارند‪ ،‬به عبارت دیگر‪ ،‬اموری که در این روایات ذکر شده اند (مثل وجوب تعجیل در‬

‫اجابت خواسته مرد)‪ ،‬از باب رفع موانع تمکین نیستند‪ ،‬بلکه اشاره به فورّیت تمکین دارند‪ ،‬هر‬

‫چند لازمه فوری تمکین در برخی از موارد‪ ،‬رفع موانع آن باشد‪ ،‬ا ّما مدلول مطابقی روایات همان‬
‫فورّیت است نه وجوب رفع موانع‪ ،‬پس این روایات دلالت مطابقی بر وجوب انجام مق ّدمات تمکین‬
‫و رفع موانع آن ندارند‪ ،‬و مدلول التزامیآن (وجوب انجام مق ّدمات یا رفع موانع تمکین) مستفاد از‬