Page 110 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫ماهنامه داخلی گروههای تخصصی‪ ،‬اسفند ‪018 .................................... 0211‬‬

‫متو ّجه مرد نباشد‪ ،‬مرد میتواند زن معیوبی که قادر بر تمکین نیست را طلاق بدهد‪ ،‬و از این طریق‪،‬‬

‫وجوب پرداخت نفقه برداشته خواهد شد‪.‬‬
‫ا ّما موانع مو ّقت عبارتند از موانعی که قابل رفع هستند‪ ،‬موانع مو ّقت قابل رفع دو قسم هستند‪،‬‬
‫قسم ا ّول موانع مو ّقتی که از بین رفتن آن در اختیار مک ّلف نیست‪ ،‬مانند اینکه در اثر عمل ج ّراحی‬
‫یا وضع حمل (مانع عقلی) و یا دوران قاعدگی (مانع شرعی) یا ‪ ،...‬زن برای م ّدتی امکان‬
‫مجامعت نداشته باشد‪ ،‬هر چند این مانع مو ّقت است ا ّما زن نمیتواند آنرا مرتفع سازد‪ ،‬و ارتفا ِع‬
‫مانع نیاز به گذر زمان و سپری شدن دوره نقاحت دارد‪ ،‬البته گاهی امکان تلاش برای سرعت‬

‫بخشیدن به بهبودی جسمیو رفع مانع وجود دارد‪ ،‬ا ّما به هر حال آنچه مقدور است‪ ،‬تسریع‬

‫بهبودی است نه رفع اصل مانع‪ ،‬در این قسم نیز به نظر میرسد عدم مجامعت زن‪ ،‬به خاطر ناتوانی‬

‫وی از مجامعت است‪ ،‬نه عدم تمکین‪ ،‬زیرا به اعتبار اینکه رفع مانع در توان وی نیست‪ ،‬عرف عدم‬

‫تمکین را به وی استناد نمیدهد‪ ،‬بنابراین چون وی قادر بر تمکین نیست‪ ،‬تمکین کردن بر او‬
‫واجب نیست و موجب تح ّقق نشوز نخواهد بود‪ .‬قسم د ّوم موانع مو ّقتیاند که از بین بردن آنها در‬
‫اختیار مک ّلف است‪ ،‬مثل ازاله موی زائد در فرضی که وجود آن مانع از استمتاع مرد شود‪ ،‬یا ازاله‬
‫بوی بد از لباس‪ ،‬دهان یا بدن‪ ،‬و ‪ ،...‬در این موارد عرف ازاله موانع را مق ّدمه مقدور مک ّلف و‬

‫واجب میبیند‪ ،‬و ترک ازاله را باعث عدم تمکین اختیاری و مساوی با نشوز میشمرد‪ ،‬پس به نظر‬
‫عرف‪ ،‬مک ّلف‪ ،‬هم عمل حرامیانجام داده و هم مستح ّق نفقه نیست‪.‬‬

‫بنابراین از نظر اثباتی‪ ،‬به نظر میرسد مناسبت حکم و موضوع و همچنین متفاهم عرفی از‬
‫ادلهای که وجوب تمکین را مشروط به عدم مانع عقلی یا شرعی دانسته اند‪ ،‬این است که این ادّله‬
‫از مانع همیشگی که قابل رفع نیست و همچنین از مانع مو ّقتی که رفع آن مقدور زن باشد انصراف‬

‫ازیزرناکوااحج سبانزبگوادر ِننیتمسکیت‪،‬ن بمهو بجهانبه وضرجرودمرمدانعخواعقهلدیب یوادشچرراع ِکیهدائومییمدرک ّلزنف‪،‬اعسلاتوهنفبقرهایانکیهکباه‬ ‫دارند‪،‬‬
‫غرض‬

‫با عقد ثابت شده است را بپردازد ولی تمکین بر زن لازم نباشد‪ ،‬همچنین‪ ،‬متفاهم عرفی از ادلهاین‬
‫است که موانع مو ّقتی که رفع آن در اختیار زن است‪ ،‬مانع وجوب تمکین محسوب نمیشوند‪ ،‬بلکه‬
‫مانع تح ّقق آن هستند‪ ،‬بنابراین موی زاید یا بوی بد دهان یا لباس و سایر موانع مو ّقتی که قابل رفع‬

‫هستند‪ ،‬باید از بین بروند و زن بدین واسطه زمینه تمکین را برای همسر خود فراهم کند‪ ،‬پس‬