Page 112 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫ماهنامه داخلی گروههای تخصصی‪ ،‬اسفند ‪001..................................... 0211‬‬

‫قبول آن‪ ،‬بین کسانی که وجوب آن را بپذیرند و نظر کسانی که نپذیرفته باشند‪ ،‬امکان تصویر ثمراتی‬
‫هست‪ ،‬مثل بحث از اجتماع امر و نهی در مورد مق ّدمه‪ ،‬ا ّما بحث از ثمرات وجوب مق ّدمه‪ ،‬متف ّرع‬

‫بر پذیرش اصل وجوب آن خواهد بود که به نظر میرسد چنین بحثی یا لغو است و یا نیازی به‬

‫طرح آن نیست‪.‬‬
‫بلکهوهجموگبیعوقلجوی مبق ّعدقملهیوایاجحبد‪:‬اقهّیلچمیلازکماهزعفقرفهایءآونجراوپ ِذبیرعفقتله ِانیدم‪،‬ق ّدچمناهنوکاهجشبهیرادانثاکنارین‪ ،‬بکرردخهانی ادز‪،‬‬
‫مق ّدمات استمتاع مثل بوسیدن و نگاه و لمس را با دلالت التزام ّیه و یا تلازم عرف ّیه بین ذی المق ّدمه‬
‫و مق ّدمات آن ثابت دانسته است‪( ،‬مسالك الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام‪ ،)12 ،8 ،‬بحث در این است که آیا‬
‫امر به شیء‪ ،‬امر به لوازم طبیعی آن نیز هست یا خیر؟ یعنی آیا امر به تمکین به دلالت التزام ّیه در‬
‫حکم امر به لوازم طبیعی آن مثل ازاله من ّفرات و آرایش و ‪( ...‬بر فرض تلازم با تمکین) هست یا‬
‫خیر؟ ا ّما از نظر ملازمه عقلی بین وجوب عمل و وجوب مق ّدماتش به نظر میرسد‪ ،‬ادّله ملازمه‬
‫بین حکم عقل و حکم شرع‪ ،‬وجوب عقلی مق ّدمه را ملازم با وجوب شرعی آن قرار نمیدهند‪،‬‬
‫چرا که محذور قبلی در مورد وجوب شرعی مق ّدمه حّتی در فرض اثبات آن از طریق ملازمه عقلی‬

‫نیز پابرجاست‬
‫بنابراین اگر وجوب مق ّدمه از موضوعاتی باشد که شارع در مورد آن سکوت کرده است و‬
‫لزومیبودن یا نبود ِن آن را به عقل واگذار نموده باشد‪ ،‬انصاف ًا عرف عقلاء انجام برخی از مق ّدمات‬
‫را لازم میبیند مثل مواردی که صاحب جواهر اشاره فرمودند (‪ ،)028 ،10‬همچنین از نظر ایشان رفع‬

‫برخی موانع مانند ازاله موی زائد و استحمام پس از اتمام قاعدگی و مواردی از این قبیل بر عهده‬

‫زن لازم خواهد بود‪ ،‬هر چند امکان تفاوت بین عرف هر منطقهای با عرف سایر مناطق‪ ،‬غیر قابل‬
‫تانمککایر ان‪،‬ساجت‪،‬مادلرًا قعیابنل اثحباال ات اصسِلتو‪.‬ظیفه زن نسبت به ایجاد برخی از مق ّدمات و رف ِع برخی از موان ِع‬
‫بحث تا به حال در مورد فرضی بود که شارع مق ّدس نسبت به وجوب مق ّدمه سکوت کرده‬
‫باشد‪ ،‬بررسی شد که آیا وجوب عقلی مق ّدمه میتواند وجوب شرعی آنرا اثبات نماید یا خیر؟ در‬
‫این زمینه مساله لغو ّیت بحث از وجوب مق ّدمه یا عدم احتیاج به بحث از وجوب شرعی مق ّدمه‬
‫مطرح شد‪ ،‬بحث دیگر این است که اگر در مواردی شارع‪ ،‬صراحت ًا مق ّدمات واجبی را واجب کرده‬