Page 123 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21
P. 123
بی حس کردن دست پیش از اجرای حد سرقت 000 .....................................
ارتکاز عقلائی به منزله قرینه لبیه ارتکازیه خواهد بود که باعث انصراف ادله حدود از جمله حد
سرقت به کیفر و حدی میشود که همراه با اذیت و آزار جسمیشخص مجرم باشد .پس مقدار
متعارف از درد و رنجی که در این کیفرها از جمله کیفر سرقت میباشد در مفهوم سرقت از نگاه
عرف و ارتکاز موجود است (.قرائات فقهیه معاصره ،ج ،0ص )02
نقد دلیل دوم :به نظر نگارنده این دلیل هم در اثبات مدعای استدلال کننده صحیح نمیباشد چرا
که ارتکاز عقلائی و فهم عرفی در کیفرهای جنایی مذکور در صورت بی حسی موضعی دست
سارق هم وجود دارد چون سارق در هنگام قطع دستش هم عذاب روحی میشود و هم به خاطر
قطع انگشتان دستش عذاب جسمیمیشود و هم دیگران از عذاب و اذیت او به خاطر از دست
دادن انگشتان دستش درس عبرت خواهند گرفت.
بله در مثل حد شلاق این ارتکاز قرینه میشود که بی حس کردن موضعی جایز نباشد تا کیفر او
حالت صوری و شکلی ِصرف پیدا نکند ولی مقایسه این دو حد و کیفر صحیح نمیباشد.
دلیل سوم :تنقیح مناط از حد رجم و جلد به حد قطع دست
در حد شلاق این مطلب مسلم است که اگر شخص مجرم قبل از اجرای حد بدنش مورد بی حسی
موضعی قرار بگیرد کیفر او حالت صوری و شکلی پیدا میکند ولذا شکی نیست در حد شلاق بی
حسی موضعی جایز نمیباشد.
در حدود دیگری مثل حد رجم یا کشته شدن به واسطه پرت شدن از بالای کوه هم هرچند بی
حسی موضعی باعث لغویت اجرای آن کیفر ها نمیشود ولی از ظاهر ادلهاین حدود این چنین
فهمیده میشود عذاب و اذیت در کشته شدن شخص مجرم در نزد شارع موضوعیت دارد ولذا در
این دو صورت هم بی حسی موضعی جایز نخواهد بود.
وقتی در حدود و کیفر های فوق عذاب و اذیت مجرم در هنگام اجرای حد لازم میباشد میتوان
از این کیفرها نسبت به بقیه حدود از جمله کیفر قطع دست هم تنقیح مناط کرد که در آن هم
عذاب و اذیت شخص مجرم لازم میباشد.
نقد دلیل سوم :به نظر نگارنده تنقیح مناط فوق صحیح نمیباشد چرا که همان طور که استدلال
کننده در دلیل خودش مطرح کرد در حد شلاق و رجم خصوصیاتی وجود دارد که بی حسی بدن
