Page 128 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫ماهنامه داخلی گروههای تخصصی‪ ،‬اسفند ‪003 .................................... 0211‬‬

‫تقریب دوم‪ :‬اطلاق مقامیادله حد سرقت‬
‫اگر اطلاق لفظی حد سرقت مورد قبول قرار نگیرد به اطلاق مقامیاین ادله تمسک میکنیم به این‬
‫صورت که چون تخفیف و از شدت کاستن درد سارق و یا از به طور کلی از بین بردن آن هنگام‬
‫اجرای حد سرقت مورد غفلت مسلمین و متشرعه بوده است و احتمال شرطیت آن در ذهن آن ها‬
‫نبوده است و از این جهت هیچ گونه سؤالی هم از امامان ما در این باره به ما نرسیده است؛ اگر این‬
‫تخفیف درد و یا بی حسی موضعی شرط اجرای حد سرقت بود بر شارع لازم بود به گونه ای ولو‬
‫در مجموع خطابات خودش این شرطیت را به مردم اعلام کند و در این جا چون چنین اتفاقی‬
‫نیافتاده است کشف میکنیم که این چنین شرطی وجود ندارد‪ .‬همان طور که اصولی ها با این بیان‬

‫قصد وجه و تمییز را در نماز نفی میکنند‪(.‬قرائات فقهیه معاصره‪ ،‬ج ‪ ،0‬ص ‪)00‬‬
‫نقد اول تقریب دوم‪ :‬به نظر نگارنده ولو اطلاق مقامینسبت به تخفیف درد نسبت به اجرای حد‬
‫سرقت صحیح باشد ولی این اطلاق مقامیدر بی حسی کامل دست در هنگام اجرای حد سرقت‬
‫صحیح نیست چرا که دلیلی وجود ندارد که اگر نسبت به بی حسی موضعی درحد سرقت مردم‬
‫عصر شارع غفلت داشته اند شارع ملزم باشد در صورت شرطیت آن به گونهای به آن خبر بدهد‬
‫چرا که این مسئله مورد ابتلاء مردم آن عصر نبوده است و مردم عصر بعد از شارع هم این گونه‬
‫نیست که از احتمال شرطیت این مسئله به طور کلی غافل باشند تا نیاز باشد شارع در صورت‬

‫اشتراط‪ ،‬آن را ابراز کند‪.‬‬
‫نقد دوم تقریب دوم‪ :‬اطلاق مقامیمذکور با اطلاق لفظی ادله حرمت ایذاء مؤمن در صورتی که‬
‫ایذاء به معنای ضرر خفیف و کم باشد تعارض میکند که در ذیل تقریب اول به تفصیل به بررسی‬

‫حکم آن پرداخته شد‪.‬‬
‫فقط نکتهای که در این جا وجود دارد این است که برخی از اصولیها در تعارض بین اطلاق‬
‫مقامیو اطلاق لفظی خطابات شارع اطلاق مقامیرا به اصطلاح «مایصلح للقرینه» برای اطلاق‬
‫لفظی خطاب متعارض خود میدانند و لذا اطلاق مقامیرا در تعارض بر اطلاق لفظی خطاب‬
‫متعارض مقدم میکنند‪(.‬رک‪ :‬بحوث فی علم الاصول‪ ،‬ج‪ ،0‬ص ‪ )022‬که در این صورت هم اطلاق مقامیدر‬

‫ادله حد سرقت در صورت تمامیت بر اطلاق ادله حرمت ایذاء مؤمن مقدم میشود‪.‬‬