Page 126 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫ماهنامه داخلی گروههای تخصصی‪ ،‬اسفند ‪002 .................................... 0211‬‬

‫که آیا اطلاق نسبت به جهت معینی در مقام بیان است نسبت به آن جهت مشکوک نمیتوان اصالة‬
‫البیان جاری کرد و به اطلاق کلام شارع در آن جهت مشکوک تمسک کرد و در این جا ادله حد‬
‫سرقت ناظر به اجرای متعارف حد سرقت در زمان صدور این ادله میباشد و نسبت به حد سرقت‬
‫به نحوی که سارق درد قطع دست را احساس نکند اطلاق این ادله مشکوک است که شارع از‬

‫جهت هم در مقام بیان بوده است‪.‬‬
‫علاوه بر این که در این جا چون تقیید شارع نسبت به بی حس کردن موضعی دست هر چند از‬
‫دیدگاه عقلی ممکن است ولی عرف این گونه تقییدها را نمیپسندد و این تقیید را به علت عدم‬
‫ابتلا مکلفین عصر شارع به این مسئله‪ ،‬خلاف قانون محاوره میداند و لذا اطلاقی هم در این جا‬
‫برای ادله حد سرقت برای این گونه مسائل شکل نمیگیرد چرا که عرفی بودن اطلاق فرع عرفی‬
‫بودن تقیید است‪( .‬السرقة علی ضوء القرآن و السنة‪ ،‬ص ‪ )110‬و این که در موضوعات مستحدث و جدید‬
‫میتوان به اطلاقات و عمومات آیات و روایات تمسک کرد محل بحث و نزاع است‪(.‬برای اطلاع از‬

‫تفصیل بحث رجوع بشود به‪ :‬الفائق فی علم الاصول‪ ،‬ص ‪)072_027‬‬

‫نقد دوم تقریب اول‪ :‬بر فرض ادله حد سرقت اطلاق لفظی داشته باشد و در این مسائل و حوادث‬
‫جدید و معاصر هم اطلاق داشته باشد اطلاق این ادله با اطلاق ادله حرمت اذیت کردن مؤمن(وسائل‬
‫الشیعه‪،‬ج‪ ،00‬ص ‪ )072 _032‬در خصوص اذیتی که سارق در هنگام حد سرقت با امکان تحقق بی حسی‬
‫موضعی تحمل میکند تعارض به عموم من وجه پیدا میکند‪ 0‬البته این تعارض در صورتی هست‬
‫که ایذاء را به معنای شر و ضرر خفیف و کم باشد؛‪ 0‬همان طور که برخی لغویین هم اشاره کرده‬

‫اند( تاج العروس‪ ،‬ج ‪ )021 ،01‬که در این صورت هر اذیتی ضرر هست ولی هر ضرری اذیت نیست‪.‬‬
‫که در صورت تعارض اطلاق این دو دسته از روایات طبق مبنای ویژه مرحوم آیت الله خوئی در‬
‫تعارض به عموم من وجه بین دو دلیل مطلق ( برای اطلاع از مبنای ویژه ایشان رجوع شود به‪ :‬مصباح الاصول‪ ،‬ج ‪،0‬‬

‫‪ .0‬هرچند ممکن است کسی ادعا کند ادله حرمت ایذاء مؤمن مقید به این قید است که این ایذاء به غیر حق و استحقاق باشد‬
‫و لذا ادله حد سرقت بر این ادله وارد خواهد بود ولی این که ایذاء مذکور در محل بحث هم از مصادیق ایذائی میباشد که به‬

‫حق و استحقاق میباشد خود اول کلام و بحث است‪.‬‬
‫‪ .0‬به این صورت که ادله حد سرقت هم شامل فردی از حد سرقت میشود که سارق در هنگام اجرای حد سرقت درد بکشد و‬
‫هم شامل فردی میشود که سارق در هنگام اجرای حد سرقت اذیت و درد نکشد‪ .‬واز طرف دیگر ادله حرمت ایذاء مؤمن هم‬

‫اذیت های در غیر مقام حدود را شامل میشود و هم شامل اذیت های در مقام حدود میشود‪.‬‬