Page 90 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21
P. 90
ماهنامه داخلی گروههای تخصصی ،اسفند 88..................................... 0211
حال باید دید مشکل دوم چگونه حل میشود؟
مشکل دوم این است که :
صحت عقد متوقف بر رضا است .آن چیزی که در موارد تخ ّلف وصف عرضی مورد تراضی قرار
دارد نقل دادن مبی ِع دارای وصف است .مبی ِع بدون وصف که متعلق تراضی قرار نگرفت تا حکم
به صحت آن شود.0
در پاسخ به این اشکال نیز راه حل های متعددی بیان شده اما به نظر میرسد همان راه حلی که
در حل مشکل اول ذکر گردید – یعنی حل مشکل از راه تعدد مطلوب با تفسیر سوم – میتواند
اشکال دوم را نیز حل کند.
در فقه العقود(فقه العقود ،ج ،0ص 233و ص )280امده است :اگر این پاسخ تمام باشد ،قدرت جواب دادن
به اشکال دوم را نیز دارد و لکن اشکال ایشان این است که از تعدد مطلوب تفسیری دارند که بر
اساس ان تفسیر تعدد مطلوب نمیتواند مشکل را حل کند .اما بر اساس تفسیری که از تعدد
مطلوب ارائه شد میتوان مشکل دوم را نیز حل کرد.
جمع بندی
بح ِث از اعتبار تراضی یا طیب نفس ،فقط مربوط به چیزی است که مورد عقد واقع میشود .از
آنجا که فقط حیثیت عبد بودن – در مثال بیع عبد کاتب -مورد عقد قرار گرفته است ،وجود
تراضی نسبت به آن معتبر است .اما حیثیت کتابت اگرچه مطلوب است ،لکن مورد عقد واقع
نشده تا ص ّحت عقد متو ّقف بر رضای به آن باشد .وقتی حیثیت کتابت به عنوان مطلوب ثانی و به
صورت اشتراط لحاظ میشود ،معنایش این است که التزام مشتری به این عقد ،متو ّقف بر این
است که این وصف وجود داشته باشد.
بنابراین تفسیر سوم از تعدد مطلوب معنای صحیحی دارد و به هر دو اشکال پاسخ میدهد .بر
اساس این پاسخ فرقی ندارد که در صحت معاملات رضای معاملی را معتبر بدانیم یا طیب نفس
را .با این تفسیر از تعدد مطلوب ،بنابر هر دو قول میتوان به اشکال دوم پاسخ داد.
.0کتاب المکاسب ،ج ،2ص :077یرجع النزاع إلی وقوع العقد و التراضي علی الشيء المطلق بحیث یشمل الموصوف بهذا
الوصف الموجود و عدمه.
