Page 24 - การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โดยทีมสหสาขาวิชาชีพ
P. 24
หน่วยงานหลักของระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิของไทย คือ โรงพยาบาลชุมชนประจำแต่ละอำเภอ
และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ซึ่งมีอยู่ทุกตำบล ทำหน้าที่สำคัญในการรักษาโรคเรื้อรัง ดังนั้น
หากมีการบูรณาการรูปแบบการรักษา (Integrated Care Model) ที่ให้เจ้าหน้าที่ในชุมชน ได้แก่ แพทย์เวช
ปฏิบัติทั่วไป พยาบาล เภสัชกร โภชนากร นักกายภาพบำบัด เจ้าหน้าที่รพ.สต. และอาสาสมัครสาธารณสุข
ประจำหมู่บ้าน (อสม.) ได้ทำงานร่วมกัน จะช่วยให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในชุมชนได้รับการรักษาชะลอการเสื่อม
ของไตได้ตั้งแต่ระยะต้น และการบูรณาการนี้จะทำให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลครอบคลุมทุกด้าน ลดความซ้ำซ้อนใน
การทำงานของเจ้าหน้าที่ (รูปที่1) เช่น โรงพยาบาลชุมชนจัดการดูแลโรคไตเรื้อรังโดยคลินิกสหวิชาชีพ ใช้
เวลาระหว่างที่ผู้ป่วยรอผลตรวจเลือดและรอพบแพทย์ มาจัดกิจกรรมให้ความรู้ นัดคนไข้มาตรวจที่โรงพยาบาล
ชุมชนทุก 3 เดือนตามรอบปกติ และสลับกับเครือข่ายเยี่ยมบ้านติดตามการปฏิบัติตัวของผู้ป่วยที่บ้านทุก
3 เดือน เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลและติดตามอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับยาครบถูกต้อง รับประทาน
อาหารเหมาะสมกับโรคไต และนำไปสู่เป้าหมายที่สำคัญคือ ให้ผู้ป่วยสามารถดูแลสุขภาพด้วยตัวเอง
รูปที่ 1 คลินิกชะลอไตเสื่อมแบบบูรณาการ อ.คลองขลุง จ.กำแพงเพชร
การดำเนินงานโครงการวิจัย
การศึกษานี้ต้องการเปรียบเทียบประสิทธิผลของการรักษาผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง 2 รูปแบบ ระหว่างวิธีมี
คลินิกบูรณาการติดตามสมรรถภาพไต (Intervention group) กับวิธีการรักษาตามวิธีปฏิบัติเดิม (Control
group) โดยทั้งสองกลุ่มได้รับการรักษาตามมาตรฐานเวชปฏิบัติด้วยยา สื่อความรู้ เช่น แผ่นพับ วีดีโอ และ
การจัดกลุ่มผู้ป่วยเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ป้องกันโรคไต แต่สิ่งที่แตกต่างที่มีเฉพาะในกลุ่ม Intervention คือ
การสอนแสดงสด (Live demonstration) ได้แก่ การสอนสาธิตการทำอาหารลดเค็ม ลดเนื้อสัตว์ การแนะนำ
เรื่องการใช้ยากลุ่ม Angiotensin-converting enzyme inhibitors (ACEi) หรือ Angiotensin Receptor
Blockers (ARB) วิธีเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม (Nonsteroidal anti-inflammatory drug NSAIDs) หรือ
การออกกำลังกายที่เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคไต และการเยี่ยมบ้านทุก 3 เดือน โดยทีมเยี่ยมบ้าน
16
