Page 766 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

738 อนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิก

13.7 ปฏิกิริยาของแอซิดคลอไรด์
ดังที่กล่าวไปแอซิดคลอไรด์ (R-COCl) คืออนุพันธ์ของกรดคาร์บอกซิลิกที่มีหมู่คาร์บอนิล
เชื่อมพันธะกับคลอรีนอะตอม แอซิดคลอไรด์สามารถเตรียมได้จากปฏิกิริยาระหว่างกรดคาร์บอกซิลิก

กับไธโอนิลคลอไรด์ (SOCl2) ดังแสดงรายละเอียดในหัวข้อ 12.6.2

แอซิดคลอไรด์เป็นสารที่มีความว่องไวต่อนิวคลีโอไฟล์สูง จึงมักเกิดปฏิกิริยาการแทนที่ด้วยนิวคลีโอ
ไฟล์ (nucleophilic substitution reaction) และมักจะมี HCl เกิดขึ้นในปฏิกิริยาเสมอ จึงนิยมใส่

เบสอินทรีย์ เช่น ไพริดีน (pyridine) ในการขจัดกรด HCl ออกจากปฏิกิริยา

นิวคลีโอไฟล์แทนที่ Cl

แอซิดคลอไรด์ทำปฏิกิริยากับนิวคลีโอไฟล์ได้หลายชนิด แต่ในหัวข้อนี้จะกล่าวถึงกรณีใช้ออกซิเจนนิว-
คลีโอไฟล์และไนโตรเจนนิวคลีโอไฟล์ ซึ่งจะได้สารผลิตภัณฑ์ต่างกันไปตามชนิดของนิวคลีโอไฟล์ที่ใช้

13.7.1 ปฏิกิริยาการเปลี่ยนแอซิดคลอไรด์ไปเป็นกรดคาร์บอกซิลิก
(Conversion of RCOCl to RCOOH)
เมื่อใช้นิวคลีโอไฟล์ที่เป็นกลางไม่มีประจุ เช่น น้ำ (H2O) ทำปฏิกิริยากับแอซิดคลอ

ไรด์โดยมีไพริดีนเป็นเบส จะเกิดกรดคาร์บอกซิลิกเป็นสารผลิตภัณฑ์ และเกลือไพริดิเนียมคลอไรด์เป็น
by-product

กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเปลี่ยนแอซิดคลอไรด์ไปเป็นกรดคาร์บอกซิลิก แสดงใน

ภาพที่ 13.6 โดยเริ่มจาก อิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวบนออกซิเจนของ H2O จะเข้าชนที่คาร์บอนอะตอม
ของหมู่คาร์บอนิล (step [1]) ไพริดีนเข้ามาดึงโปรตอนออก (step [2]) ในขั้นถัดมา (step [3]) นี้ จะ
-
-
-
พบว่าหากเปรียบเทียบความเป็นเบส ระหว่าง OH และ Cl จะพบว่า Cl เป็นเบสที่อ่อนกว่า จึงมี