Page 23 - Local Vegetables

22.ตะไคร้

ชอสำมัญ : Lemon grass, Oil grass
ื
่
ชอวิทยำศำสตร์ : Cymbopogon citratus
่
ื
่
ื
ชอวงศ์ : GRAMINEAE หรือ POACEAE
ื
ื
ชอพื้นเมอง : จะไคร (ภำคเหนือ), ไคร (ภำคใต้), คำหอม (แม่ฮองสอน), เชิด
่
่
่
เกรย, เหลอะเกรย (เขมร-สรินทร์), ห่อวอตะโป (กะเหรี่ยง-แม่ฮองสอน)
ุ
่
ู
ลักษณะทำงพฤกษศำสตร์: ตะไคร้เปนพืชสมุนไพร ประเภทพืชล้มลุก ตระกล
็
หญ้ำ ทีเจริญเติบโตง่ำย นิยมน ำมำประกอบอำหำร มีถินก ำเนิด ในประเทศไทย
่
่
็
อินโดนีเซีย พม่ำ ศรีลังกำ อินเดีย และโซนทวีปอเมริกำใต้ ต้นจะมีลักษณะเปน
พุ่มโดยรวมสงประมำณ 4-6 ฟุต ในไทยเองบำงครั้งพบตะไคร้สงเปนเมตร แตล ำต้นทีแท้จริงสง 5-6 เซนติเมตร เท่ำนั้น
่
่
ู
ู
ู
็
ตะไคร้บริเวณโคนจะออกสีขำวนวล เรียกว่ำ “หัว” ส่วนใบเปนใบเดี่ยว ลักษณะเรียวยำว ปลำยใบแคบแหลม และมีขนหนำม เส้นใบ
็
็
ขนำนกับก้ำนใบ แตกออกเปนกอ ยำว 30-60 เซนติเมตร กว้ำงประมำณ 1-2 เซนติเมตร ผิวใบด้ำนบนระคำยมือเล็กน้อย ส่วนด้ำนล่ำงและบริเวณ
็
่
ขอบใบจะเรียบ ตัวใบจะอุดมไปด้วยน ้ำมันหอมระเหย และโดยรวมตะไคร้ยังมีวิตำมิน และแร่ธำตุทีเปนประโยชน์ อำทิ ฟอสฟอรัส แคลเซียม เหล็ก
็
วิตำมินเอ เปนต้น
่
่
คนทั่วไปมักคิดว่ำตะไคร้มีแค 1 – 2 สำยพันธ์ คือ ตะไคร้ธรรมดำทีไว้ประกอบอำหำร และตะไคร้หอมเท่ำนั้น แตแท้จริงแล้ว ตะไคร้มี
่
่
ถึง 6 สำยพันธ์ ได้แก ตะไคร้กอ ตะไคร้หอม ตะไคร้ต้น ตะไคร้น ้ำ ตะไคร้หำงสิงห์ ตะไคร้หำงนำค
สรรพคุณ:นอกจำกใช้ส่วนของเหง้ำและล ำต้นแก ในกำรประกอบอำหำร เชน ต้มย ำ และอำหำรไทยหลำยชนิด เพือให้กลินหอม และเพิมสรรพคุณ
่
่
่
่
่
็
ทำงยำ ยังสำมำรถจ ำแนกสรรพคุณเปนส่วนๆ ได้อีกดังนี ้
่
่
่
ใช้ทั้งต้น : บ ำรุงสมอง ชวยให้สมำธิดี แก้ปวดท้อง ขับปัสสำวะ รักษำหืด ถ้ำใช้รวมกับสมุนไพรชนิดอื่นจะชวย บ ำรุงธำตุ เจริญอำหำร และขับเหงือ
่
็
็
้
หัว : เปนยำรักษำเกลือน แก้ท้องอืดท้องเฟอ แก้ปัสสำวะพิกำร แก้นิ่ว บ ำรุงไฟธำตุ แก้อำกำรขัดเบำ ถ้ำใช้รวมกับสมุนไพรชนิดอื่น จะเปนยำแก้
้
ู
อำเจียน แก้ทรำง ยำนอนหลับลดควำมดันสง แก้ลมอัมพำต แก้กษัยเส้น และแก้ลมใบ ใบสด ๆ จะชวยลดควำมดันโลหิตสง แก้ไข้
ู
่
็
รำก : ใช้เปนยำแก้ท้องเสียและปวดท้อง
่
ู
ใบ : ชวยรักษำอำกำรไข้ และควำมดันโลหิตสง
ต้น : โดยทั่วไปใช้แก้อำกำรเบืออำหำร และขับลม เปนยำบ ำรุงธำตุไฟ แก้โรคนิ่ว และโรคทำงเดินปัสสำวะ ซึงถ้ำเอำผสมกับสมุนไพรชนิดอื่น จะแก้
่
่
็
โรคหนองใน และดับกลินคำว แตถ้ำใช้ต้นสดๆ น ำมำโขลกคั้นเอำน ้ำดื่มแก้อำกำรเมำของผ้เมำมำกๆ จะชวยให้สรำงเร็ว
ู
่
่
่
่
่
่
้
่
น ้ำมัน : มีฤทธ์ในกำรต้ำนเชือรำ มีสวนชวยปองกันมะเร็งล ำไส้ใหญ ลดกำรบีบตัวของล ำไส้ ใช้ทำบรรเทำอำกำรปวด และยังใช้กลินไล่สุนัขและแมว
้
่
ิ
ได้อีกด้วยที่มำ: http://www.thaichef.in.th/mobile/article_herbdetail.php?aid=7