Page 181 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

แนวทางการจัดการศึกษาของไทยเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

แนวคิดการพัฒนามนุษย์ตามหลักการพัฒนาที่ยั่งยืน

โลกยุคใหม่ในศตวรรษที่ 21 มีความเปลี่ยนแปลงและความเจริญก้าวหน้าทั้งทางด้าน
่
เศรษฐกิจ สังคม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งเป็นผลมาจากการพฒนาสมัยใหม นอกจะทำ
ั
ให้เกิดความเจริญก้าวหน้าแก่มนุษยชาติแล้วยังทำให้เกิดผลกระทบต่อมนุษย์และธรรมชาติ

มากมาย จนทำให้เกิดความเสียหายและวิกฤตการณ์ของโลก เกิดปัญหาทั้งทางด้านเศรษฐกิจ

การเมือง สังคม การศึกษา สิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย การพัฒนามนุษย์ตามหลักการพัฒนา
ที่ยั่งยืนจึงต้องให้ความสำคัญกับคนและระบบการพัฒนาทั้งหมดให้ไปด้วยกัน โดยมุ่งเน้นการ

พัฒนาคนให้มีความสุข โดยใช้การศึกษาเป็นเครื่องมือในการพัฒนามนุษยให้เกิดความรู้
์
ความสามารถด้านวิชาการและวิชาชีพและให้ตระหนักเรื่องสิ่งแวดล้อม โดยนำมิติทาง
วัฒนธรรม ได้แก่ ค่านิยม คุณธรรม จริยธรรม ฯลฯ มาใช้เพื่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการ

ที่มา: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (2560) ดำเนินชีวิต (พระมหาสพร รกฺขิตธมฺโม, 2561, น. 221-222) สอดคล้องกับมานพ เมฆประยร
ู
ุ
ทอง (2537, น. 73) ที่กล่าวว่า การศึกษา การฝึกอบรม และความตระหนักของสาธารณชน
ภาพ 4 การเปรียบเทียบเป้าหมายการพัฒนาด้านการศึกษาที่กำหนด “มีความจำเป็นที่จะเพิ่มพูนความรู้สึก และการเข้ามีส่วนร่วมของประชาชนในการแก้ไขปัญหา

ในวาระการพัฒนาระดับโลก ทางด้านสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา การศึกษาจะช่วยให้ประชาชนเกิดความตระหนักถึงเรื่อง

สิ่งแวดล้อม และจริยธรรม การมีค่านิยมทัศนคติ ทักษะ และพฤติกรรมที่จะช่วยส่งเสริมการ
ั
หากพิจารณาเป้าหมายการพัฒนาด้านการศึกษาที่กำหนดในวาระการพัฒนาระดบ
่
โลกระหว่างเป้าหมายที่ 2 (MDG2) กับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนเป้าหมายที่ 4 (SDG4) จะ พัฒนาอย่างยั่งยืน การศึกษาควรให้ความรู้แก่ประชาชนไมเฉพาะในเรื่องสิ่งแวดล้อมทาง
ชีวภาพและกายภาพเท่านั้น แต่รวมถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมทางเศรษฐกิจและสังคม และใน
พบว่า MDG2 จะมุ่งเน้นให้การพัฒนาด้านการศึกษาครอบคลุมประเทศที่มีรายได้ต่ำ และ

ประเทศที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาความขัดแย้ง ในขณะที่ SDG4 มีการพัฒนาด้านการศึกษา เรื่องการพัฒนามนุษย์ด้วย”
์
แนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนแนวพุทธในทัศนะของพระพรหมคุณาภรณ (ป.อ.ปยุตฺโต)
ครอบคลุมวาระงานทั้งหมดที่ทั่วโลกให้ความสนใจและมีผลกระทบในบริเวณกว้าง โดยนโยบาย
การศึกษาของ MDG2 จะเน้นในเรื่องการเข้าถึงและบรรลุผลหรือจบการศึกษาระดับ กล่าวว่ามนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ ไม่แยกจากกัน เพราะตัวมนุษย์เองเป็นธรรมชาติอย ่ ู
ภายใต้กฎธรรมชาติ และเน้นการพัฒนาที่คน ที่เรียกว่าภาวนา หมายถึงการพัฒนาด้านศีล
ประถมศึกษาสำหรับทุกคน และพัฒนาเป็นนโยบายการศึกษาที่มุ่งเน้นในเรื่องการเข้าถึง
สมาธิ ปัญญา ที่รวมเรียกว่าไตรสิกขา ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจสภาวะของสิ่งทั้งหลายตาม
การศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีคุณภาพเพื่อปวงชนในวาระการศึกษาเพื่อปวงชน และการเข้าถึง
ความเป็นจริง แนวทางหลักในการพัฒนาสิ่งแวดล้อม หรือธรรมชาติ ซึ่งหมายถึงการพัฒนา
การศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีคุณภาพเพื่อปวงชน การเข้าถึงการศึกษาต่อจากระดับการศึกษาขั้น
มนุษย์ สังคม และธรรมชาติแบบองค์รวมไม่แยกส่วนออกจากกันในการดำรงชีวิตของมนุษย์ได้
พื้นฐานอย่างเท่าเทียมกัน และการเรียนรู้เพื่อการทำงานและการเป็นพลเมืองอย่างพอเพียง
ต้องดำเนินไปด้วยกันกับชีวิตมนุษย์ในลักษณะประสานกลมกลืน มิได้เน้นเฉพาะการพัฒนา
(สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2560, น. 46-47)
สรุปได้ว่า ความท้าทายของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนด้านการศึกษา คือการจด มนุษย์ในมิติทางวัฒนธรรม หรือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม แต่เพียงด้านใดด้านหนึ่งเป็นการบูรณา
ั
การระบบความสัมพันธ์แบบองค์รวมเพื่อให้เกิดประโยชน์และความสุขร่วมกันระหว่างบุคคล
การศึกษาทุกระดับการศึกษาให้มีคุณภาพอย่างเท่าเทียมและทั่วถึง ให้พลเมืองของประเทศ

ได้รับโอกาสทางการศึกษาและมีเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต สังคม เศรษฐกิจ สังคม และสภาพแวดล้อมอันหมายถึงธรรมชาติให้ดำรงอยู่ได้ด้วยดีอย่างเกื้อกูลต่อเนื่อง
สม่ำเสมอเรื่อยไป (พระมหาสุพร รกฺขิตธมฺโม, 2561, น. 219)
และสิ่งแวดล้อมภายในประเทศให้มีความเจริญก้าวหน้า

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 152 เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 153
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ | เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา 153

ึ
์
ุ
ิ