Page 146 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[190] 146 พจนานุกรมพุทธศาสตร

เปนไปอยูนั้น วาเปนเพียงการประชุมกันขององคประกอบและปจจัยตางๆ ประสานหนุนเนื่องกัน
ขึ้นมาใหปรากฏเปนอยางนั้น หรือสํ าเร็จกิจนั้นๆ รูทันสมมติ ไมหลงสภาวะเชนยึดเห็นเปนตัวตน

โดยสาระคือ ความรูตระหนัก ในเรื่องราว เนื้อหา สาระ และสภาวะของสิ่งที่ตนเกี่ยวของหรือ
กระทํ าอยูนั้น ตามที่เปนจริงโดยสมมติสัจจะ หรือตลอดถึงโดยปรมัตถสัจจะ มิใชพรวดพราด

ทํ าไป หรือสักวาทํ า มิใชทํ าอยางงมงายไมรูเรื่อง และไมถูกหลอกใหลุมหลงหรือเขาใจผิดไปเสีย
ดวยความพรามัว หรือดวยลักษณะอาการภายนอกที่ยั่วยุ หรือเยายวนเปนตน — Asammoha-

~: clear comprehension of non-delusion, or of reality)
DA.I.183; VbhA.347. ที.อ.1/228; วิภงฺค.อ.451.

[190] สัมปทา หรือ สัมปทาคุณ 4 (ความถึงพรอม, ความพรั่งพรอมสมบูรณแหง
องคประกอบตางๆ ซึ่งทํ าใหทานที่บริจาคแลว เปนทานอันยอดเยี่ยม มีผลมาก อาจเห็นผลทันตา

— Sampadà: successful attainment; accomplishment; excellence)
1. วัตถุสัมปทา (ถึงพรอมดวยวัตถุ คือบุคคลผูเปนที่ตั้งรองรับทาน เชน ทักขิไณยบุคคลเปน

พระอรหันต หรือพระอนาคามี ผูเขานิโรธสมาบัติได — Vatthu-sampadà: excellence of
the foundation for merit)

2. ปจจัยสัมปทา (ถึงพรอมดวยปจจัย คือ สิ่งที่จะใหเปนของบริสุทธิ์ ไดมาโดยชอบธรรม —

Paccaya-sampadà: excellence of the gift)
3. เจตนาสัมปทา (ถึงพรอมดวยเจตนา คือ มีเจตนาในการใหสมบูรณครบ 3 กาล ทั้งกอนให

ขณะให และหลังให จิตโสมนัส ประกอบดวยปญญา — Cetanà-sampadà: excellence of
the intention)

4. คุณาติเรกสัมปทา (ถึงพรอมดวยคุณสวนพิเศษ คือ ปฏิคาหกมีคุณสมบัติพิเศษ เชน

ทักขิไณยบุคคลนั้น ออกจากนิโรธสมาบัติใหมๆ — Guõàtireka-sampadà: excellence of
extra virtue)

DhA.III.93. ธ.อ.5/88.

[191] สัมปรายิกัตถสังวัตตนิกธรรม 4 (ธรรมที่เปนไปเพื่อประโยชนเบื้องหนา,
ธรรมเปนเหตุใหสมหมาย, หลักธรรมอันอํ านวยประโยชนสุขขั้นสูงขึ้นไป — Samparàyikattha-

sa§vattanika-dhamma: virtues conducive to benefits in the future; virtues

leading to spiritual welfare)

1. สัทธาสัมปทา (ถึงพรอมดวยศรัทธา — Saddhà-sampadà: to be endowed with
faith; accomplishment of confidence)

2. สีลสัมปทา (ถึงพรอมดวยศีล — Sãla-sampadà: to be endowed with morality;
accomplishment of virtue)

3. จาคสัมปทา (ถึงพรอมดวยการเสียสละ — Càga-sampadà: to be endowed with