Page 148 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 148

[193]                                       148                       พจนานุกรมพุทธศาสตร





                  Saddhammassavana: hearing the good teaching)
                  3. โยนิโสมนสิการ  (ทํ าในใจโดยแยบคาย,  รูจักคิดพิจารณาหาเหตุผลโดยถูกวิธี —

                  Yonisomanasikàra: analytical reflection; wise attention)

                  4. ธัมมานุธัมมปฏิปตติ  (ปฏิบัติธรรมสมควรแกธรรม,  ปฏิบัติธรรมถูกหลัก  ใหธรรมยอย
                  คลอยแกธรรมใหญ  สอดคลองตามวัตถุประสงคของธรรมทั้งหลายที่สัมพันธกัน,  ปฏิบัติธรรม

                  นั้นๆ  ใหสอดคลองพอดีตามขอบเขตความหมายและวัตถุประสงคที่สอดคลองกับธรรมขออื่นๆ
                  กลมกลืนกันในหลักใหญที่เปนระบบทั้งหมด,  ดํ าเนินชีวิตถูกตองตามธรรม —  Dhammànu-


                  dhammapañipatti: practice in accord with the Dhamma, i.e. in such a systematic
                  way that all levels and aspects of the Dhamma are in accord as regards their

                  respective purposes; living in conformity with the Dhamma)
                       โสตาปตติยังคะ 4 หมวดนี้ ตรงกับหลักที่เรียกวา [,,,] ปญญาวุฒิธรรม 4 หรือ [179]
                  วุฒิธรรม 4

                       ธรรม 4 ประการนี้ มิใชเพียงเปนโสตาปตติยังคะ ที่จะใหบรรลุโสดาปตติผล คือเปนพระ

                  โสดาบันเทานั้น พระพุทธเจาตรัสวา ธรรม 4 ประการนี้ เมื่อเจริญ ปฏิบัติ ทํ าใหมาก ยอม

                  เปนไปเพื่อการบรรลุอริยผลไดทุกขั้นจนถึงอรหัตตผล (สํ.ม.19/1634–7/516–7 = S.V.411)

                  D.III.227; S.V.347, 404.                              ที.ปา.11/240/239; สํ.ม.19/1428/434; 1620/509.

                                                      2
               [194]   โสตาปตติยังคะ  4  (องคคุณเครื่องบรรลุโสดา,  คุณสมบัติที่ทํ าใหเปนพระ
                  โสดาบัน, คุณสมบัติของพระโสดาบัน — Sotàpattiyaïga: factors of Stream-Entry)

                  1. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในพระพุทธเจา (unshakable confidence in the Buddha)
                  2. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในธรรม (unshakable confidence in the Dhamma)

                  3. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในสงฆ (unshakable confidence in the Sangha)
                  4. ประกอบดวยอริยกันตศีล คือ ศีลอันเปนที่ชื่นชมพอใจของพระอริยะ บริสุทธิ์ ไมถูกตัณหา

                  และทิฏฐิแปดเปอนหรือครอบงํ า และเปนไปเพื่อสมาธิ (unblemished morality)

                  S.V.345.                                                                   สํ.ม.19/1420/431).
                                                     3
               [195]   โสตาปตติยังคะ 4  (องคคุณเครื่องบรรลุโสดา,  คุณสมบัติที่ทํ าใหเปนพระ
                  โสดาบัน, คุณสมบัติของพระโสดาบัน — Sotàpattiyaïga: factors of Stream-Entry)

                  1. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในพระพุทธเจา (unshakable confidence in the Buddha)

                  2. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในธรรม (unshakable confidence in the Dhamma)
                  3. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในสงฆ (unshakable confidence in the Sangha)

                  4. ครองเรือนดวยใจปราศจากมัจฉริยะ  ยินดีในการแจกจายแบงปนชวยเหลือผูอื่น  (devo-
                  tion to charity; delight in giving and sharing)

                  S.V.397.                                                                 สํ.ม.19/1597–8/499.
   143   144   145   146   147   148   149   150   151   152   153