Page 148 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 148
[193] 148 พจนานุกรมพุทธศาสตร
Saddhammassavana: hearing the good teaching)
3. โยนิโสมนสิการ (ทํ าในใจโดยแยบคาย, รูจักคิดพิจารณาหาเหตุผลโดยถูกวิธี —
Yonisomanasikàra: analytical reflection; wise attention)
4. ธัมมานุธัมมปฏิปตติ (ปฏิบัติธรรมสมควรแกธรรม, ปฏิบัติธรรมถูกหลัก ใหธรรมยอย
คลอยแกธรรมใหญ สอดคลองตามวัตถุประสงคของธรรมทั้งหลายที่สัมพันธกัน, ปฏิบัติธรรม
นั้นๆ ใหสอดคลองพอดีตามขอบเขตความหมายและวัตถุประสงคที่สอดคลองกับธรรมขออื่นๆ
กลมกลืนกันในหลักใหญที่เปนระบบทั้งหมด, ดํ าเนินชีวิตถูกตองตามธรรม — Dhammànu-
dhammapañipatti: practice in accord with the Dhamma, i.e. in such a systematic
way that all levels and aspects of the Dhamma are in accord as regards their
respective purposes; living in conformity with the Dhamma)
โสตาปตติยังคะ 4 หมวดนี้ ตรงกับหลักที่เรียกวา [,,,] ปญญาวุฒิธรรม 4 หรือ [179]
วุฒิธรรม 4
ธรรม 4 ประการนี้ มิใชเพียงเปนโสตาปตติยังคะ ที่จะใหบรรลุโสดาปตติผล คือเปนพระ
โสดาบันเทานั้น พระพุทธเจาตรัสวา ธรรม 4 ประการนี้ เมื่อเจริญ ปฏิบัติ ทํ าใหมาก ยอม
เปนไปเพื่อการบรรลุอริยผลไดทุกขั้นจนถึงอรหัตตผล (สํ.ม.19/1634–7/516–7 = S.V.411)
D.III.227; S.V.347, 404. ที.ปา.11/240/239; สํ.ม.19/1428/434; 1620/509.
2
[194] โสตาปตติยังคะ 4 (องคคุณเครื่องบรรลุโสดา, คุณสมบัติที่ทํ าใหเปนพระ
โสดาบัน, คุณสมบัติของพระโสดาบัน — Sotàpattiyaïga: factors of Stream-Entry)
1. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในพระพุทธเจา (unshakable confidence in the Buddha)
2. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในธรรม (unshakable confidence in the Dhamma)
3. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในสงฆ (unshakable confidence in the Sangha)
4. ประกอบดวยอริยกันตศีล คือ ศีลอันเปนที่ชื่นชมพอใจของพระอริยะ บริสุทธิ์ ไมถูกตัณหา
และทิฏฐิแปดเปอนหรือครอบงํ า และเปนไปเพื่อสมาธิ (unblemished morality)
S.V.345. สํ.ม.19/1420/431).
3
[195] โสตาปตติยังคะ 4 (องคคุณเครื่องบรรลุโสดา, คุณสมบัติที่ทํ าใหเปนพระ
โสดาบัน, คุณสมบัติของพระโสดาบัน — Sotàpattiyaïga: factors of Stream-Entry)
1. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในพระพุทธเจา (unshakable confidence in the Buddha)
2. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในธรรม (unshakable confidence in the Dhamma)
3. ประกอบดวยความเลื่อมใสมั่นในสงฆ (unshakable confidence in the Sangha)
4. ครองเรือนดวยใจปราศจากมัจฉริยะ ยินดีในการแจกจายแบงปนชวยเหลือผูอื่น (devo-
tion to charity; delight in giving and sharing)
S.V.397. สํ.ม.19/1597–8/499.

