Page 180 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

[247] 180 พจนานุกรมพุทธศาสตร

ที่สืบเนื่องมาแตกาม อันไมควรหลงใหลหมกมุนมัวเมา จนถึงรูจักที่จะหนายถอนตนออกได —
Kàmàdãnava-kathà: talk on the disadvantages of sensual pleasures)

5. เนกขัมมานิสังสกถา (เรื่องอานิสงสแหงความออกจากกาม, กลาวถึงผลดีของการไมหมก
มุนเพลิดเพลินติดอยูในกาม และใหมีฉันทะที่จะแสวงความดีงามและความสุขอันสงบที่ประณีต

ยิ่งขึ้นไปกวานั้น — Nekkhammànisa§sa-kathà: talk on the benefits of renouncing
sensual pleasures)

ตามปกติ พระพุทธเจาเมื่อจะทรงแสดงพระธรรมเทศนาแกคฤหัสถ ผูมีอุปนิสัยสามารถที่

จะบรรลุธรรมพิเศษ ทรงแสดงอนุปุพพิกถานี้กอน แลวจึงตรัสแสดงอริยสัจจ 4 เปนการทํ าจิต
ใหพรอมที่จะรับ ดุจผาที่ซักฟอกสะอาดแลว ควรรับนํ้ ายอมตางๆ ไดดวยดี

Vin.I.15; D.I.148. วินย.4/27/32; ที.สี.9/237/189.

[247] อภิณหปจจเวกขณ 5 (ขอที่สตรีก็ตาม บุรุษก็ตาม คฤหัสถก็ตาม บรรพชิตก็

ตาม ควรพิจารณาเนืองๆ — Abhiõhapaccavekkhaõa: ideas to be constantly
reviewed; facts which should be again and again contemplated)

1. ชราธัมมตา (ควรพิจารณาเนืองๆ วา เรามีความแกเปนธรรมดา ไมลวงพนความแกไปได

— Jaràdhammatà: He should again and again contemplate: I am subject to decay
and I cannot escape it.)

2. พยาธิธัมมตา (ควรพิจารณาเนืองๆ วา เรามีความเจ็บปวยเปนธรรมดา ไมลวงพนความเจ็บ
ปวยไปได — Byàdhidhammatà: I am subject to disease and I cannot escape it.)

3. มรณธัมมตา (ควรพิจารณาเนืองๆ วา เรามีความตายเปนธรรมดา ไมลวงพนความตายไป

ได — Maraõadhammatà: I am subject to death and I cannot escape it.)
4. ปยวินาภาวตา (ควรพิจารณาเนืองๆ วา เราจักตองมีความพลัดพรากจากของรักของชอบใจ

ทั้งสิ้น — Piyavinàbhàvatà: There will be division and separation from all that are
dear to me and beloved.)

5. กัมมัสสกตา (ควรพิจารณาเนืองๆ วา เรามีกรรมเปนของตน เราทํ ากรรมใด ดีก็ตาม ชั่ว

ก็ตาม จักตองเปนทายาท ของกรรมนั้น — Kammassakatà: I am owner of my deed,
whatever deed I do, whether good or bad, I shall become heir to it.)

ขอที่ควรพิจารณาเนืองๆ 5 อยางนี้ มีวัตถุประสงคเพื่อละสาเหตุตางๆ มีความมัวเมา
เปนตน ที่ทํ าใหสัตวทั้งหลายตกอยูในความประมาท และประพฤติทุจริตทางไตรทวาร กลาวคือ

ขอ 1 เปนเหตุละหรือบรรเทาความเมาในความเปนหนุมสาวหรือความเยาววัย

ขอ 2 เปนเหตุละหรือบรรเทาความเมาในความไมมีโรค คือ ความแข็งแรงมีสุขภาพดี

ขอ 3 เปนเหตุละหรือบรรเทาความเมาในชีวิต
ขอ 4 เปนเหตุละหรือบรรเทาความยึดติดผูกพันในของรักทั้งหลาย