Page 183 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 183

หมวด 5                                      183                                    [251]




                  3. สุตะ (การเลาเรียนสดับฟงศึกษาหาความรู — Suta: learning)
                  4. จาคะ (การเผื่อแผเสียสละ เอื้อเฟอ มีนํ้ าใจชวยเหลือ ใจกวาง พรอมที่จะรับฟงและรวมมือ

                  ไมคับแคบเอาแตตัว — Càga: liberality)

                  5. ปญญา (ความรอบรู รูคิด รูพิจารณา เขาใจเหตุผล รูจักโลกและชีวิตตามความเปนจริง —
                  Pa¤¤à: wisdom)

                  A.III.80.                                                           องฺ.ปฺจก.22/63–64/91–92.

               [250] อายุสสธรรม หรือ อายุวัฒนธรรม 5 (ธรรมที่เกื้อกูลแกอายุ หรือธรรม
                  ที่สงเสริมสุขภาพ, ธรรมที่ชวยใหอายุยืน — âyussa-dhamma: things conducive to long life)

                  1. สัปปายการี (ทํ าสิ่งที่สบายคือเอื้อตอชีวิต — Sappàyakàrã: to do what is suitable for
                  oneself and favourable to one’s health;  to act in accordance with the rules of

                  hygiene)

                  2. สัปปายมัตตัญู (รูจักประมาณในสิ่งที่สบาย — Sappàye matta¤¤å: to be moderate
                  even as to things suitable and favourable)

                  3. ปริณตโภชี (บริโภคสิ่งที่ยอยงาย เชน เคี้ยวใหละเอียด — Pariõatabhojã: to eat food
                  which is ripe or easy to digest)

                  4. กาลจารี (ประพฤติเหมาะในเรื่องเวลา เชน รูจักเวลา ทํ าถูกเวลา ทํ าเปนเวลา ทํ าพอเหมาะแก

                  เวลา  เปนตน —  Kàlacàrã:  to behave oneself properly as regards  time  and  the
                  spending of time.)

                  5. พรหมจารี (ถือพรหมจรรย  ถึงจะเปนคฤหัสถก็รูจักควบคุมกามารมณเวนเมถุนบาง —
                  Brahmacàrã: to practise sexual abstinence)

                       อายุวัฒนธรรมนี้ มีอีกหมวดหนึ่ง สามขอแรกเหมือนกัน แปลกแตขอ 4 และ 5 เปน

                  4. สีลวา (มีศีล ประพฤติดีงาม ไมทํ าความผิด — Sãlavà: to be morally upright)
                  5. กัลยาณมิตตะ (มีกัลยาณมิตร — Kalyàõamitta: to have good friends)


                  A.III.145.                                                            องฺ.ปฺจก.22/125–6/163.

               [,,,] อารยวัฒิ 5 ดู [249] อริยวัฑฒิ 5.
                                                 1
               [251] อาวาสิกธรรม 5  (ธรรมของภิกษุผูอยูประจํ าวัด,  แปลถือความมาใชใหเหมาะ

                  กับปจจุบันวา คุณสมบัติของเจาอาวาส, หมวดที่ 1 ประเภทที่นายกยอง หรือเปนที่ชื่นชูเจริญใจ
                  —  âvàsika-dhamma:  qualities of an esteemable resident or incumbent of a

                  monastery; qualities of an esteemable abbot)
                  1. ถึงพรอมดวยอากัปกิริยาและวัตรปฏิบัติ (มีกิริยามารยาททาทีการแสดงออกทางกาย
                  วาจาสํ ารวมงดงาม  และเอาใจใสปฏิบัติกิจหนาที่สมํ่ าเสมอเรียบรอย —  âkappavatta-


                  sampanna: to be accomplished in manner and duties)
   178   179   180   181   182   183   184   185   186   187   188