Page 90 - Aardrijkskundevakdidactiek_2021

Op 23 juni ondertekende president Recep Erdogan een wetswijziging die de
evolutieleer als 'te complex en te controversieel' bestempelt. Vanaf 2019 verdwijnt
Darwin uit het curriculum van middelbare scholen. Alleen in het hoger onderwijs kan
hij nog aan bod komen.

DELEN

We horen verontrustende geluiden van leerkrachten
Stefaan Blancke (Universiteit Gent)
De maatregel valt goed bij de diepgelovige achterban van Erdogans AKP. Maar in
seculiere, academische kringen botst hij op felle kritiek. Tegenstanders zien er een
zoveelste poging van de president in om Turkije te islamiseren.

'Huisnegers'

Turkse toestanden deinen tegenwoordig snel uit naar de diaspora in West-Europa. In
Vlaanderen sprong Limburgs provincieraadslid Ahmet Koç voor Erdogan in de bres. Dat
deed hij in 2016 ook al, na de mislukte staatsgreep in Turkije. Toen hitste hij in Beringen
de gemoederen op tegen veronderstelde aanhangers van de Gülen-beweging, waarna
SP.A-voorzitter John Crombez hem uit de partij zette. Vorige maand verkondigde hij op
Facebook: 'De evolutietheorie is volledig in strijd met de (religieuze) voorschriften.' In
dezelfde post zette hij moslims die daarover een andere mening hebben weg als 'house
negroes'. Meteen stond de telefoon van Dyab Abou Jahjahroodgloeiend. Jahjah, een
zelfverklaard agnosticus en rationalist, staat op het punt met Koç een nieuwe politieke
beweging te lanceren. Kon hij leven met een creationist als running mate? Ja, zo klonk
het. In hun partij is iedereen welkom, of je nu gelooft in Darwin of in Adam en Eva. 'Het
is een keuze voor diversiteit.'
In het Vlaamse onderwijs liggen de zaken complexer. De evolutieleer behoort in het
secundair onderwijs tot de eindtermen: daarop baseren de verschillende netten hun
leerplannen, die ze vervolgens in leerboeken en syllabussen vertalen. Volgens eindterm
'Biologie 10' moeten aso-leerlingen tegen het einde van de derde graad
wetenschappelijk onderbouwde argumenten kunnen geven voor de biologische
evolutie van organismen, de mens inbegrepen. In het bso is eindterm
'Natuurwetenschappen 35' even expliciet. In de veel algemenere eindtermen van het
basisonderwijs wordt niet over de evolutie gerept. Toch komt Darwin om de hoek
kijken: in menig klaslokaal hangt een met dinosaurussen geïllustreerde tijdlijn die
ergens in de jura vertrekt. Die kun je moeilijk verzoenen met het scheppingsverhaal uit
het boek Genesis.
Godsdienst en niet-confessionele zedenleer vallen niet onder de eindtermen en
ontsnappen aan de algemene onderwijsinspectie. Toch mogen de betrokken
leerkrachten de evolutieleer niet met religieuze argumenten als onzin afdoen. Diverse
Vlaamse onderwijsdecreten zijn glashelder: de leerplannen voor godsdienst, niet-
confessionele zedenleer of cultuurbeschouwing moeten de eindtermen en
ontwikkelingsdoelen respecteren.

Kokosnoten kraken

Dat is geen overbodige garantie, vindt Stefaan Blancke van de vakgoep Wijsbegeerte en
Moraalwetenschap aan de Universiteit Gent. 'We horen verontrustende geluiden van
leerkrachten biologie en natuurwetenschappen: als ze over de evolutieleer beginnen,
protesteren leerlingen geregeld vanuit hun religieuze overtuiging. Wetenschappelijke
argumenten willen die jongeren niet horen. Soms saboteren ze de les zelfs of lopen weg
uit de klas. Anderen proberen de leerkracht onderuit te halen met eigen
gezagsargumenten. Dat de evolutieleer niet strookt met het scheppingsverhaal uit de

2 AAVD 90 © 2020 Arteveldehogeschool