Page 91 - Aardrijkskundevakdidactiek_2021
P. 91
godsdienstles, bijvoorbeeld. Of ze schermen met theorieën en de bijbehorende filmpjes
die ze op het internet vinden.'
Als assistent van professor Johan Braeckman was Blancke nauw betrokken bij de viering
van het Darwinjaar 2009. Hij is ook een van de samenstellers van Creationism in Europe,
een standaardwerk uit 2014 over de geschiedenis en opmars van evolutienegationisme
op het oude continent. 'Dat is zeker geen typisch islamfenomeen', zegt hij. 'Het
oerkatholieke Polen, Nederland met zijn zwartekousenkerk, de Griekse en Russische
orthodoxie: creationisme vindt op vele plaatsen een vruchtbare bodem.'
'Dat alle ogen nu op Turkije gericht zijn, is eigenlijk ironisch. Het is onrechtstreeks te
danken aan de Amerikaanse Young Earth Creationists, evangelische zendelingen die in
de jaren 60 expedities naar Turkije organiseerden om materiële bewijzen voor het
scheppingsverhaal te zoeken, zoals de ark van Noach - die zou op de berg Ararat
gestrand zijn. Die Jonge Aarde-strekking volgt het boek Genesis letterlijk: God heeft de
wereld 6000 à 10.000 jaar geleden in 6 dagen geschapen. Aanhangers springen creatief
om met bewijzen die hun overtuiging tegenspreken. Neem de fossielen van
vleesetende dino's, zoals de tyrannosaurus rex. Waarom heeft die klauwen, als je
gelooft dat alle schepsels voor de zondeval intrinsiek goed waren en elkaar niet opaten?
Het antwoord: "Om de kokosnoten te kraken waarmee ze zich toen voedden."'
De rol van de Jonge Aarde-stroming is opmerkelijk. Op zich heeft de islam geen
probleem met de leeftijd van het universum of de aarde. Honderdduizend of miljoenen
jaren, dat is geen punt. 'Wat moslims zoals Harun Yahya wel doet steigeren', zegt
Blancke, 'is de evolutie van het leven op aarde en in het bijzonder die van de mens.
Creationisme, het is een vlag die vele ladingen dekt. Naast de Jonge Aarde of het
islamitische creationisme van Yahya heb je nog de recentste variant, intelligent design.
Sommige aanhangers daarvan aanvaarden wel evolutie, maar in bepaalde vormen van
complexiteit zien ze de hand van een ontwerper.'
Weggescheurd
Creationisme in Vlaamse scholen? Bij de Algemene Onderwijsinspectie willen ze de zaak
niet opblazen. 'Ik heb er nog maar weinig van gemerkt', zegt Marina Droessaert, die
vijftien jaar als inspecteur wetenschappen op de teller heeft. 'Een school wordt
gemiddeld één keer om de negen jaar doorgelicht. Dat gebeurt steekproefgewijs; we
kunnen niet telkens alle wetenschapsvakken onder de loep nemen. Maar dit kunnen
we wel stellen: de eindterm "evolutie" wordt gerespecteerd.'
'Dat betekent niet dat leerlingen per se als overtuigde darwinisten moeten uitstromen.
Het komt erop aan dat ze de wetenschap achter de evolutieleer begrijpen. Wat ze privé
geloven, is onze zaak niet. Zo werkt het ook in het hoger onderwijs. Er zijn genoeg
studenten die de evolutieleer verwerpen maar er wel op blokken voor hun examen.'
De evolutieleer is het sluitstuk van het aso-curriculum biologie. Ze komt pas op het
einde van het zesde jaar aan bod, na ondersteunende leerinhouden zoals de
voortplanting en de genetica. Volgens Stefaan Blancke staat daarmee de deur open
voor haastwerk. In sommige scholen zou het thema zelfs helemaal wegvallen. 'Dat klopt
niet', zegt Marina Droessaert. 'We controleren ook toetsen en examens. Evolutie wordt
serieus genomen.'
DELEN
Wat leerlingen en studenten privé geloven, is onze zaak niet
Marina Droessaert (Algemene Onderwijsinspectie)
Niet dat er helemaal geen gedoe is met Darwin op school. In 2013 dreigde de inspectie
ermee de erkenning van Jesode Hatora, de oudste en bekendste Joodse school in
Antwerpen, deels in te trekken. Het VRT-programma Koppen had aan het licht gebracht
dat de school een loopje nam met bepaalde eindtermen. Dat in leerboeken blote benen
2 AAVD 91 © 2020 Arteveldehogeschool

