Page 97 - Aardrijkskundevakdidactiek_2021

4.1.1.3 Multidisciplinaire aanpak
Bij de multidisciplinaire aanpak, soms ook complementaire aanpak genoemd, worden er
doelgericht en structureel afspraken gemaakt tussen de vakken. Jaarplannen worden op
elkaar afgestemd zodat inhouden bewust uitgeleend kunnen worden, of er wordt een
themaweek ingericht waarbij elk vak een herkenbare, aanvullende inbreng heeft. Er vindt
evenwel nog geen vakoverschrijdende synthese of opbouw van nieuwe kennis plaats.

Doordat vakspecifieke doelen het uitgangspunt blijven en de vakken afzonderlijk blijven
bestaan, zijn de voordelen genoemd bij ‘over het muurtje’ nog steeds van toepassing, met
daarbovenop een betere uitwisseling van inhouden, omdat er nu wel afgestemd wordt.

Deze afstemming kan echter maar gebeuren indien de vakleerplannen min of meer op
elkaar ingesteld zijn of indien ze onderlinge verwijzingen bevatten. Er is hier dus een
belangrijke rol weggelegd voor eindtermenauteurs en leerplanmakers.

4.1.1.4 Interdisciplinair lesgeven
Interdisciplinair lesgeven betekent dat aan de hand van inhouden en/of denk- en
werkwijzen van meerdere vakken een actueel, maatschappelijk, betekenisvol probleem
wordt bestudeerd. Er kan hiervoor thematisch of projectmatig gewerkt worden, zowel in
de afzonderlijke vakken als in een nieuw leergebied. In de afzonderlijke vakken dient dan
wel lestijd gereserveerd te worden voor een vakoverschrijdende brugles, waarin de
leerlingen bewust gemaakt worden van de linken tussen de vakspecifieke doelen, om zo
de samenhang te ontdekken. Bij de creatie van een nieuw leergebied is het van belang
dat de vakspecifieke invalshoeken herkenbaar blijven.

De anders soms weinig contextrijke vakinhouden zouden door deze verbintenis in een
maatschappelijk probleem meer relevantie en herkenbaarheid krijgen voor leerlingen,
wat hun motivatie, betrokkenheid en leerplezier stimuleert en zo het leerrendement
verhoogt. Interdisciplinair lesgeven zou leerlingen ook helpen om vanuit verschillende
invalshoeken te kijken naar eenzelfde probleem, wat in de echte wereld ook moet
gebeuren en wat het ook gemakkelijker maakt om verworven kennis en vaardigheden toe
te passen in nieuwe situaties. Ook de onderwijsaanpak van interdisciplinair lesgeven biedt
voordelen. Vaak krijgt thematisch werken vorm als begeleid zelfstandig leren met een
reeks opdrachten onder eenzelfde titel. Hierdoor zouden leerlingen pro-actief en
zelfsturend worden. Ook aan projectmatig werken, waarbij een maatschappijrelevant
probleem in groep wordt onderzocht, zijn er positieve leereffecten gekoppeld: studies
wijzen uit dat samenwerkend, coöperatief leren een effectieve leerstrategie is. Ten
aanzien van 21e-eeuwse vaardigheden, zoals informatie- en onderzoeksvaardigheden, en
hogere orde denkvaardigheden zou er ook een leerwinst zijn. Verder is er het een vaak
aangehaald pedagogisch argument dat minder leraren voor de klas beter zou zijn voor de
leerling. Wanneer deze enkele leerkrachten in co-teachen, is er ook meer tijd mogelijk
voor differentiatie. Differentiatie wordt dan ook vaak aangehaald als motivatie voor
vakkenintegratie.

Uiteraard zijn er ook belemmeringen en valkuilen verbonden aan de interdisciplinaire
aanpak. Het vraagt veel van leerkrachten. Er is een gedachtenverandering nodig, zowel
omtrent de rol van de leerkracht in de klas als de didactische aanpak. Deze aanpak
veronderstelt immers activerend en constructief onderwijs, waarbij de rol van de
leerkracht verschuift van kennisoverbrenger naar coach. Ook leerlingen moeten wegwijs

2 AAVD 97 © 2020 Arteveldehogeschool