Page 118 - 10-0102-02_Orthografiko-Ermineutiko-Lexiko_D-E-ST-Dimotikou

λέω

λεία (η) 1. ό,τι αρπάζει κανείς απ’ Συνών.: λάφυρα (2)
(Ουσιαστικό, Ο19) τους εχθρούς σε καιρό πο- Προσδιορ.: πλούσια (1)
(λεί-α, γεν. -ας, λέμου: ►Οι θησαυροί της Φράσεις: ►Εύκολη λεία (= αυ-
πληθ. - ) Πόλης έγιναν λεία στα χέρια τός που μπορεί εύκολα να νικη-
[αρχ. λεία] των Σταυροφόρων. θεί)
2. τα θηράματα που γίνο-
νται τροφή σαρκοβόρων
ζώων: ►Τα ψάρια είναι η αγα-
πημένη λεία της αρκούδας.

λέξη (η) 1. σύνολο φθόγγων που εκ- Σύνθ.: λεξιλόγιο, λεξιθηρία (=
(Ουσιαστικό, Ο27) φράζει μια έννοια: ►Το μή- αναζήτηση και χρήση σπάνιων
(λέ-ξη, γεν. -ης, -εως, νυμα που έστειλε αποτελείται λέξεων), λεξιπενία (= περιορι-
πληθ. -εις) από πέντε λέξεις. σμένος αριθμός λέξεων), λεξικο-
[αρχ. λέξις < λέγω] 2. λόγος, κουβέντα: ►Του γράφος (= συντάκτης λεξικού),
είπε δυο λέξεις στο αυτί και ύστε- λεξικολογία
Οικογ. Λέξ.: λέγω, λεξικό
ρα έφυγε. Προσδιορ.: κλιτή, άκλιτη, δυ-
σνόητη, άγνωστη, ποιητική,
αδόκιμη (1, 2)
Φράσεις: ►Λέξη προς λέξη (=
αναλυτικά) ►Λέξη κλειδί (=
σημαντική λέξη) ►Επί λέξει (=
ακριβώς έτσι) ►Με δυο λέξεις (=
σύντομα) ►Κατά λέξη (= πιστά)

λέω και λέγω 1. (μτβ.) εκφράζομαι προ- Συνών: αφηγούμαι (2)
(Ρήμα) φορικά, μιλώ: ►Μου είπε Σύνθ.: επιλέγω, εκλέγω, συλλέ-
(ενεστ. λέ-ω, αόρ. κάτι, αλλά δεν τον άκουσα καλά. γω, προλέγω, διαλέγω, αντιλέ-
είπα, παθ. αόρ. ει- 2. (μτβ.) διηγούμαι: ►Ο παπ- γω, ξαναλέγω
Οικογ. Λέξ.: λέξη, λεξικό, λό-
πώθηκα, λέχθηκα, πούς μάς έλεγε αξέχαστες ιστο- γος, λογικός, λόγιος, λογίζομαι
παθ. μτχ. ειπωμέ- ρίες. Φράσεις: ►Τα λέω έξω απ’ τα
νος) 3. ονομάζω, αποκαλώ: ►Πώς δόντια / Λέω τα σύκα σύκα και
[αρχ. λέγω] σε λένε; Με λένε Μαρία. τη σκάφη σκάφη (= μιλώ ξεκά-
4. (αμτβ.) (γ΄πρόσ. λένε ή λέ- θαρα, χωρίς φόβο) ►Τα λεγόμε-
γεται) για κάτι που αναφέ- να (= τα λόγια, οι απόψεις κά-
ρεται ως φήμη, διαδίδεται: ποιου) ►Εγώ τα λέω κι εγώ τα
ακούω (= όταν τα λόγια κάποιου
►Λέγεται πως θα είναι υποψή- δε βρίσκουν απήχηση) ►Το λέει
φιος Δήμαρχος. η καρδιά του (= είναι τολμηρός,

117

10-0102-16,5X23,5.indd 117 19/11/2015 2:09:29 µµ