Page 183 - 10-0102-02_Orthografiko-Ermineutiko-Lexiko_D-E-ST-Dimotikou

σημαίνω

αόρ. σηκώθηκα, παθ. και το έβαλε στη θέση του. Οικογ. Λέξ.: σήκωμα, σηκωμός,
μτχ. σηκωμένος) 2. (μτβ.) ξυπνώ κάποιον από σηκωτός
[μεσν. σηκώνω < τον ύπνο, αφυπνίζω: ►Αύριο Φράσεις: ►Σηκώνω κεφά-
μτγν. σηκῶ (= ζυ- λι, μπαϊράκι (= απειθαρχώ)
γίζω, ισορροπώ) < να με σηκώσεις στις έξι το πρωί. ►Σηκώνω χέρι (= χτυπώ κά-
σηκὸς (= ζύγι)] 3. (μτβ.) βαστώ ή μεταφέρω ποιον) ►Σηκώνω ψηλά τα χέ-
βάρος: ►Ο αθλητής της άρσης ρια (= σταματώ κάθε προσπά-
βαρών σήκωσε στο σύνολο τρια- θεια) ►Δε σηκώνω τέτοια (= δεν
κόσια κιλά. ανέχομαι προσβολές) ►Σηκώνω
στο πόδι (= αναστατώνω) ►Δε
σηκώνω κεφάλι (= εργάζομαι
συνέχεια) ►Σηκώνω στο μάθη-
μα (= εξετάζω)

σημαίνω 1. (μτβ.) δηλώνω κάτι: ►Το Συνών.: χτυπώ (3)
(Ρήμα, Ρ1) ρήμα «παλιννοστώ» σημαίνει Σύνθ: επισημαίνω
(ενεστ. ση-μαί-νω, «επιστρέφω στην πατρίδα». Οικογ. Λέξ.: σήμα, σημαντικός,
αόρ. σήμανα, παθ. 2. (μτβ.) είμαι σημαντικός, σήμαντρο, σήμανση
αόρ. σημάνθηκα, σπουδαίος: ►Αυτός ο άνθρω- Φράσεις: ►Σήμανε η ώρα (=
παθ. μτχ. σεσημα- πος σημαίνει πολλά για την οι- ήρθε η κατάλληλη στιγμή)
σμένος)
[αρχ. σημαίνω < κογένειά μας.
σῆμα] 3. (αμτβ.) βγάζω ήχο, ηχώ:
►Το ρολόι της πλατείας σήμανε
μεσάνυχτα.

σιγά 1. χαμηλόφωνα, όχι δυνατά: Αντίθ.: δυνατά, μεγαλόφωνα
(Επίρρημα) ►Μιλούσε σιγά, για να μην ενο- (1), γρήγορα (2)
(σι-γά) χλεί τους διπλανούς του. Συνών.: σιγανά (1)
[μεσν. σιγά < αρχ. 2. χωρίς βιασύνη, αργά: ►Το Σύνθ: σιγοτραγουδώ
επίρρ. σιγῆ] λεωφορείο πήγαινε πολύ σιγά, Οικογ. Λέξ.: σιγανά (επίρρ.), σι-
με αποτέλεσμα να φτάσουμε γανός, σιγαλιά
Φράσεις: ►Σιγά-σιγά (= σταδι-
στον προορισμό μας με καθυστέ- ακά, λίγο-λίγο) ►Σιγά τον πο-
ρηση. λυέλαιο / τα λάχανα (= για κάτι
ασήμαντο)
σιδηρόδρομος συγκοινωνιακό και μετα- Συνών.: αμαξοστοιχία, συρμός
(ο) φορικό μέσο της ξηράς που Οικογ. Λέξ.: σιδηροδρομικός
(Ουσιαστικό, Ο15) αποτελείται από βαγόνια Προσδιορ.: αστικός, υπόγειος,
(σι-δη-ρό-δρο-μος) και κινείται πάνω σε σι- υπεραστικός, εναέριος, ηλεκτρι-
[λόγ. σιδηρόδρο- δερένιες ράγες, το τρένο: κός
μος < μεταφρ. δάν. ►Ταξίδεψα για τα Καλάβρυτα με
γαλλ. chemin de τον οδοντωτό σιδηρόδρομο.
fer]

182

10-0102-16,5X23,5.indd 182 19/11/2015 2:09:36 µµ