Page 98 - 10-0102-02_Orthografiko-Ermineutiko-Lexiko_D-E-ST-Dimotikou

καλλιεργώ

καιρός (ο) 1. μετεωρολογικές συνθή- Σύνθ.: καιροσκόπος, καιροφυ-
(Ουσιαστικό, Ο13) κες που επικρατούν σε δε- λακτώ, άκαιρος, πρόσκαιρος,
(και-ρός, γεν. -ού, δομένη στιγμή και σε συ- επίκαιρος
πληθ. -οί) γκεκριμένη περιοχή: ►Στη Οικογ. Λέξ.: καιρικός
[αρχ. καιρὸς] βορειοανατολική Ελλάδα ο και- Προσδιορ.: ανοιξιάτικος, απει-
ρός είναι σήμερα αίθριος. λητικός, άστατος (1)
Φράσεις: ►Παντός καιρού (=
2. κατάλληλη ευκαιρία: κατάλληλος για όλες τις και-
►Τώρα είναι ο κατάλληλος και- ρικές συνθήκες) ►Του καλού
ρός, για να κάνουμε τις καλοκαι- καιρού (= υπερβολικά) ►Απ’
ρινές διακοπές μας. τον καιρό του Νώε (= από πολύ
3. χρονικό διάστημα: παλιά) ►Μια φορά κι έναν και-
►Πέρασε πολύς καιρός από τότε ρό (= κάποτε) ►Έχει ο καιρός
που τον είδα για τελευταία φορά. γυρίσματα (= για να δηλώσου-
4. διαθέσιμος χρόνος: ►Δεν με απρόβλεπτες μεταβολές που
έχω καθόλου καιρό, για να επι- μπορεί να συμβούν)
σκεφτώ την ιδιαίτερη πατρίδα Παροιμ.: ►Κάθε πράγμα
στον καιρό του κι ο κολιός τον
μου. Αύγουστο

καίω 1. (μτβ.) βάζω φωτιά σε Συνών.: καταναλώνω (2)
(Ρήμα) κάτι, καταστρέφω: ►Από Σύνθ.: κατακαίγω
(καί-ω, αόρ. έκαψα, απροσεξία έκαψαν το δάσος. Οικογ. Λέξ..: καύση, καυστή-
παθ. αόρ. κάηκα, παθ. 2. (μτβ.) ξοδεύω ρεύμα, ρας, καυστικός, καύσωνας, καυ-
μτχ. καμένος) βενζίνη, πετρέλαιο κ.λπ.: τός, καυτερός, κάψιμο
[αρχ. καίω] ►Φέτος κάψαμε πολύ πετρέ- Φράσεις: ►Δε μου καίγεται
λαιο. καρφί (= δε με ενδιαφέρει κα-
θόλου)
3. (αμτβ.) (μτφ.) είμαι καυ-
τός: ►Ο Αυγουστιάτικος ήλιος
έκαιγε.

καλλιεργώ 1. (μτβ.) δουλεύω τη γη, για Οικογ. Λέξ.: καλλιέργεια, καλ-
(Ρήμα, Ρ6) να την κάνω εύφορη ή για λιεργητής, καλλιεργήσιμος
(ενεστ. καλ-λι-ερ-γώ, να αναπτυχθούν τα φυτά: Φράσεις: ► Καλλιεργημένος (=
αόρ. καλλιέργησα, ►Οι γεωργοί καλλιεργούν συ- μορφωμένος)
παθ. αόρ. καλλιερ- στηματικά τα χωράφια τους.
γήθηκα, παθ. μτχ. 2. (μτβ.) (μτφ.) ασχολούμαι
καλλιεργημένος) με κάτι δείχνοντας ιδιαί-
[μτγν. καλλιεργῶ]
τερο ενδιαφέρον και επι-
μέλεια: ►Οι αρχαίοι Έλληνες
καλλιέργησαν τα γράμματα και
τις τέχνες.

97

10-0102-16,5X23,5.indd 97 19/11/2015 2:09:27 µµ