Page 68 - فصلنامه داخلی مدرسه عالی فقه های تخصصی - شماره 21

‫ماهنامه داخلی گروههای تخصصی‪ ،‬اسفند ‪33..................................... 0211‬‬

‫گذشته از معنای لغوی امام که متضمن معنای پیشوایی و تدبیر امور و معادل ریاست است‪ 0،‬به‬

‫روایاتی هم که در تفسیر معنای امام وارد شده میتوان نظر داشت‪ .‬امام رضا ‪ ‬در ضمن روایتی‬

‫جامع در وصف مقام امامت‪ ،‬به جایگاه ویژهی حضرت ابراهیم اشاره فرمودند‪:‬‬

‫َشَّر َف ُه ِب َها َو‬ ‫ال َخِلی َل ‪َ ‬بع َد الن ُب َّوِة َو ال ُخ َّل ِة َمر َت َب ًة َثا ِل َث ًة َو َف ِضی َل ًة‬ ‫َأ«َ ِإش َّانَدا ِلبِ َإه َاماِ َذم َکَةر ُ َهخ َف َ َّقاصَلال َّلَعَُّهز ِبَ َوها َ ِإج َّبَرلا ِِإهِّنی َمی‬
‫ِمن ُذ ِّر ی ِتی‬ ‫جا ِع ُل َك ِلل َّنا ِس ِإمام ًا َف َقا َل ال َخِلی ُل ‪ُ ‬سُرورًا ِب َها َو‬

‫َقا َل ال َّل ُه َت َباَر َك َو َت َعا َلی لا ینا ُل َعه ِدی ال َّظا ِل ِمی َن»‬

‫و در وصف اتصال این منصب تا زمان خودشان فرمودند‪:‬‬

‫« َف َلم َتَزل ِفی ُذِّر ی ِت ِه ی ِر ُث َها َبعض َعن َبع ٍض َقرن ًا َف َقرن ًا َح َّتی َو ِر َث َها ال َّن ِبی ‪َ ‬ف َقا َل َج َّل َج َلا ُل ُه‪ِ -‬إ َّن َأو َلی‬
‫ِخ َلا َف ُة‬ ‫ِإ َّن الِإ َما َم َة‬ ‫ا َّت َب‪َ ُ ‬عوو َُهم َ َقوا ُمه ََأذِامای ِل َّرن ِابل ُمی َؤوِم ِا َّنل ِیذَین َن آ َم‪َُ‬نوواِمَیوَراال َّلُ ُهث‬ ‫ال َّنا ِس ِبِإبرا ِهی َم َل َّل ِذی َن‬
‫‪»‬‬ ‫َو ِلی ال ُمؤ ِم ِنی َن ‪...‬‬ ‫ال َّل ِه َو ِخ َلا َف ُة الَّر ُسو ِل‬
‫ال َح َس ِن َو ال ُح َسی ِن‬

‫ُ‬ ‫و در وصف اهمیت این منصب به برخی شئون آن اشاره فرمودند‪:‬‬
‫أس‬
‫الِإس َلاِم‬ ‫الِإ َما َم َة‬ ‫ِإ َّن‬ ‫ال ُمؤ ِم ِنی َن‬ ‫ِعز‬ ‫َو‬ ‫الدنیا‬ ‫َص َلا ُح‬ ‫َو‬ ‫ال ُمس ِل ِمی َن‬ ‫ِن َظا ُم‬ ‫َو‬ ‫ال ِّدی ِن‬ ‫ِز َما ُم‬ ‫الِإ َما َم َة‬ ‫« ِإ َّن‬

‫ال َّنا ِمی َو َفر ُع ُه ال َّسا ِمی ِبالِإ َماِم َت َما ُم ال َّص َلاِة َو الَّز َکا ِة َو ال ِّصیاِم َو ال َح ِّج َو ال ِج َها ِد َو َتوِفی ُر ال َفی ِء َو‬
‫ال َّص َد َقا ِت َو ِإم َضا ُء ال ُح ُدو ِد َو ال َأح َکاِم َو َمن ُع الث ُغو ِر َو ال َأط َرا ِف الِإ َما ُم ی ِحل َح َلا َل ال َّل ِه َو ی َحِّر ُم َحَرا َم‬
‫ال َّل ِه َو ی ِقی ُم ُح ُدو َد ال َّل ِه َو ی ُذب َعن ِدی ِن ال َّل ِه َو ید ُعو ِإ َلی َس ِبی ِل َر ِّب ِه ِبال ِحک َم ِة َو ال َمو ِع َظ ِة ال َح َس َن ِة َو‬
‫ال ُح َّج ِة ال َبا ِل َغ ِة الِإ َما ُم‪َ .‬کال َّشم ِس ال َّطا ِل َع ِة ال ُم َج ِّل َل ِة ِب ُنو ِر َها ِلل َعا َلِم ‪»..‬‬

‫با توضیحات فوق الذکر باید پذیرفت که امامت حضرت ابراهیم به هر معنایی که بوده در حد شأنیت‬
‫و ذوالحق بودن باقی نمانده است و سهمی از فعلیت و واقعیت را دارا بوده است‪ .‬اول ًا معنای‬
‫لغوی امام و اصطلاحی همین است؛ ثانی ًا آنچه علامه طباطبائی اختیار فرمودند و از مجموع آیات‬
‫استظهار نمودند متضمن هدایت فعلی (ایصال إلی المطلوب) بود؛ و ثالث ًا شاید بتوان ادعا کرد‬

‫امامتی که در حد شأنیت باقی بماند و هیچ بروز و ظهوری نداشته باشد مجرد اعتبار است و‬

‫اَ‪0‬لغَّ‪.‬یرا ِلرعهمی‪ِ،‬ة‪.‬ح‪.،‬ک‪.‬ومإوموإاَُماملا ُاملم ُُکجحِّْنیلِد َطقشاائل ُیادءُعه‪:‬ظَمق‪.‬یم‪،‬م ُهجو‪ 1‬ا‪0‬ل‪ُ،‬م ْص ِلص ُ‪0‬ح ل‪7‬ه‪:،2‬ووا َلأَُّقمراْآلَُقنوإَمم‪،‬ا ُموا َلأ َُّمم ِبس ِهلمم‪:‬ی ََتنق‪َّ،‬د َوم ُاهلنمب‪ُّ ،‬یو(هصلییاالللإمهاعملُیة‪.‬هواولاهل)إإمما ُامُم‪ :‬املاُأ َّامْئُِتة َّ‪،‬م بوهال ِمخِْلنی َفرِئُةی‪ :‬إمسا ُمو‬