Page 521 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

เบนซีนและสารประกอบอะโรมาติก 493

+
นี้ได้ จะอธิบายผ่านกลไกการเกิดปฏิกิริยา (ภาพที่ 9.8) หลังจากเกิดอิเล็กโทรไฟล์ NO2 แล้ว
อิเล็กโทรไฟล์จะเข้าเติมที่ตำแหน่ง ortho และ para เมื่อเขียนโครงสร้างเรโซแนนซ์ของคาร์โบแคท
ไอออนที่เกิดขึ้นจะพบว่าประจุบวกจะอยู่ที่ตำแหน่ง ortho และ para (ภาพที่ 9.8, ortho attack,
para attack) ซึ่งประจุบวกนี้จะได้รับผลของหมู่อัลคิล คือการให้อิเล็กตรอนผ่านพันธะซิกมา

(inductive effect) มาที่ประจุบวกทำให้ความเป็นบวกน้อยลง คาร์โบแคทไอออนที่เกิดขึ้นจึงเสถียร
มากขึ้น อิเล็กโทรไฟล์จึงอยากเข้าแทนที่ที่ตำแหน่งนั้น ในขณะที่เมื่ออิเล็กโทรไฟล์เข้าแทนที่ที่ตำแหน่ง
meta เมื่อเขียนโครงสร้างเรโซแนนซ์ของคาร์โบแคทไอออนแล้วประจุบวกจะไม่สามารถเคลื่อนไปอยู่
ในตำแหน่งที่หมู่แทนที่เกาะอยู่ได้เลย (ภาพที่ 9.8, meta attack) ดังนั้นเมื่ออิเล็กโทรไฟล์เข้าที่

+
ตำแหน่ง meta จึงไม่ได้รับความเสถียรจากหมู่แทนที่ที่มาเกาะ คาร์โบแคทไอออน (กรณี E เข้า
meta) จึงไม่เสถียร ปฏิกิริยาจึงไม่อยากเกิดที่ตำแหน่ง meta

อิทธิพลของหมู่อัลคิลต่อปฏิกิริยาไนเตรชันของโทลูอีน

+
+
E = NO2 CH3 ให้อิเล็กตรอนทำให้ Preferred
ประจุบวกเสถียรขึ้นได้ product

+ + CH3 ไม่สามารถช่วย stabilize ประจุบวกได้เลย
E = NO2

+
E = NO2 CH3 ให้อิเล็กตรอนทำให้ Preferred
+
product
ประจุบวกเสถียรขึ้นได้

ภาพที่ 9.8 อิทธิพลของหมู่อัลคิลต่อปฏิกิริยาแทนที่ด้วยอิเล็กโทรไฟล์
ปรับปรุงจาก: Smith, J. (2010). Organic Chemistry. McGraw-Hill Education.