Page 604 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 604
576 เคมีอินทรีย์ (Org. Chem)
10.10.4A ปฏิกิริยาของแอลกอฮอล์กับฟอสฟอรัส เฮไลด์ (PX3)
ฟอสฟอรัส เฮไลด์ (PX3) เป็นรีเอเจนต์ที่ใช้เปลี่ยนอัลคิลแอลกอฮอล์ไป
เป็นอัลคิลเฮไลด์ ฟอสฟอรัส เฮไลด์ที่เป็นรีเอเจนต์ที่มีจำหน่ายมีทั้ง PCl3, PCl5, PBr3
ฟอสฟอรัส ไอโอไดด์ (PI3) ไม่มีจำหน่ายเนื่องจาก PI3 เป็นสารที่ไม่เสถียร แต่สามารถเตรียมแล้วใช้
ในทันที (in situ) ในห้องปฏิบัติการได้ โดยใช้ ฟอสฟอรัสกับไอโอดีนทำปฏิกิริยากันก็จะสามารถใช้
เป็นรีเอเจนต์ในการเปลี่ยนอัลคิลแอลกอฮอล์ไปเป็นอัลคิลไอโอไดด์ได้
ในการใช้ฟอสฟอรัส เฮไลด์ เพื่อเปลี่ยนอัลคิลแอลกอฮอล์ไปเป็นอัลคิลเฮไลด์นั้น จะให้ร้อยละผลได้
ค่อนข้างสูงเมื่อใช้สารตั้งต้นเป็น 1° และ 2° แอลกอฮอล์ แต่จะให้ร้อยละผลได้ต่ำเมื่อสารตั้งต้นเป็น 3°
แอลกอฮอล์
PBr3 (Phosphorus tribromide)
เนื่องจาก PBr3 เป็นสารที่มีจำหน่ายทั่วไป เป็นรีเอเจนต์ที่จะเปลี่ยน OH ให้
กลายเป็น leaving group ที่ดี พร้อมทั้งสามารถให้ Br เป็นนิวคลีโอไฟล์ออกมาได้จากตัวรีเอเจนต์
-
–
(ตัว PBr3 จะให้ Br ได้เลยโดยไม่ต้องเติมนิวคลีโอไฟล์อื่นอีก) และมักเป็นรีเอเจนต์ที่นิยมใช้อย่าง
แพร่หลาย ดังนั้นในหัวข้อนี้จะกล่าวเฉพาะปฏิกิริยาของแอลกอฮอล์กับ PBr3 ตัวอย่างต่อไปนี้จะเป็น
ตัวอย่างปฏิกิริยาของการเปลี่ยน 1˚ และ 2˚ แอลกอฮอล์ ไปเป็นอัลคิลโบรไมด์ โดยใช้ PBr3 ดังแสดง
กลไกการเกิดปฏิกิริยาของการเปลี่ยนแอลกอฮอล์ไปเป็นอัลคิลเฮไลด์ จะขออธิบาย
โดยใช้ปฏิกิริยาระหว่าง (R)-pentan-2-ol (2° แอลกอฮอล์) กับ PBr3 สมการเคมีดังแสดง
