Page 607 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

แอกอฮอล์ 579

กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเปลี่ยนแอลกอฮอล์ไปเป็นอัลคิลคลอไรด์โดยใช้ SOCl2 ใน
ไพริดีน แสดงในภาพที่ 10.18 โดยจะเริ่มจากอิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยวของแอลกอฮอล์จะเข้าชนที่
ซัลเฟอร์อะตอมของ SOCl2 [1a] พร้อมไล่ Cl อะตอมออก [1b] จากนั้น ไพริดีนจะทำหน้าที่เป็นเบส
+
เข้ามาดึง H ที่อยู่บนอะตอมของออกซิเจนออกไปเกิดเป็น R-OSOCl (chlorosufite ester) [1c] ใน
ขั้นถัดมา (step [2]) ไพริดีนจะทำหน้าที่เป็นนิวคลีโอไฟล์เข้าชนที่ซัลเฟอร์อะตอมของ R-OSOCl และ
ไล่ Cl ออกเป็น leaving group เกิดเป็น pyridinium alkylsulfite (R-O-SO-pyridine) จากนั้น Cl -
-
จะเข้ามาสร้างพันธะกับ C ในหมู่อัลคิล ทำให้มีการสลายพันธะ R–O และ S–N พร้อมทั้งสร้างพันธะ
ไพน์ S=O ขึ้น เกิดเป็นอัลคิลคลอไรด์ และ SO2 เป็นสารผลิตภัณฑ์ พร้อมทั้งให้ไพริดีนกลับมา

รายละเอียดกลไกการเกิดปฏิกิริยาดังแสดงในภาพที่ 10.18
จะเห็นว่ามีรีเอเจนต์ที่หลากหลายในการเปลี่ยนหมู่ –OH ให้กลายเป็นอัลคิลเฮไลด์
อยู่มาก ในตารางที่ 10.5 จะแสดงตารางสรุปว่ารีเอเจนต์ใดเหมาะกับแอลกอฮอล์ประเภทใด

ตารางที่ 10.5 สรุปรีเอเจนต์ที่เหมาะสมในการเปลี่ยนแอลกอฮอล์ไปเป็นอัลคิลเฮไลด์

ปฏิกิริยาสุทธิ รีเอเจนต์ ข้อสรุป

HCl/ZnCl2 ❑ นิยมใช้มากกับ R-OH ทุกประเภท
❑ 2˚, 3˚ แอลกอฮอล์เกิดผ่านกลไกแบบ SN1
❑ CH3OH และ 1˚ แอลกอฮอล์ เกิดผ่านกลไกแบบ

SN2
SOCl2 ❑ ใช้ได้ดีกับ CH3OH, 1˚ และ 2˚ แอลกอฮอล์เกิด
ผ่านกลไกแบบ SN2

HBr ❑ นิยมใช้มากกับ R-OH ทุกประเภท
❑ 2˚, 3˚ แอลกอฮอล์เกิดผ่านกลไกแบบ SN1
CH3OH และ 1˚ แอลกอฮอล์ เกิดผ่านกลไกแบบ

SN2
PBr3 ❑ ใช้ได้ดีกับ CH3OH, 1˚ และ 2˚ แอลกอฮอล์เกิด
ผ่านกลไกแบบ SN2

HI ❑ นิยมใช้มากกับ R-OH ทุกประเภท
❑ 2˚, 3˚ แอลกอฮอล์เกิดผ่านกลไกแบบ SN1
❑ CH3OH และ 1˚ แอลกอฮอล์ เกิดผ่านกลไกแบบ
SN2

ปรับปรุงจาก: Smith, J. (2010). Organic Chemistry. McGraw-Hill Education.