Page 837 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]

เคมีอินทรีย์ (Org. Chem.) 809

กลไกการเกิดปฏิกิริยานี้แสดงในภาพที่ 14.9 โดยกลไกนี้จะแบ่งเป็นสอง
ส่วน ส่วนแรกจะเป็นการเกิด N-nitrosamine ส่วนที่สองคือการขจัดน้ำเพื่อเกิดเป็นเกลือไดเอโซเนียม
+
ในขั้นแรกไนโตรเจนนิวคลีโอไฟล์ของเอมีนจะเข้าชนที่ไนโตรเจนอะตอมของ NO มีการสร้างพันธะ
ใหม่ N–N ขึ้น (step [1]) แล้วจะเกิดการเสียโปรตอนได้เป็น N-nitrosamine (step [2]) ในส่วนที่ 2
ออกซิเจนอะตอมของ nitrosamine จะถูกเติมโปรตอนจากกรด HCl (step [3]) จากนั้นจะเกิดการ
ขจัดโปรตอนออก พร้อมมีการสร้างพันธะไพน์ N–N (step [4]) หมู่ OH ใน RNNOH ก็จะเกิดการเติม
+
โปรตอนอีกจนกระทั่งได้ –OH2 ที่พร้อมเป็น leaving group (step [5]) เมื่ออิเล็กตรอนคู่โดดเดี่ยว
บนไนโตรเจนอะตอมเคลื่อนมาสร้างพันธะสาม พร้อมทั้งไล่ H2O ออกเป็น leaving group ก็จะได้
สารผลิตภัณฑ์เป็นเกลือ diazonium (step 6])

Mechanism 14.9 | กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเตรียมเกลือไดเอโซเนียมจาก 1° เอมีน
Part 1 ขั้นการเกิด N-nitrosamine

Part 2 ขั้นการขจัดน้ำเกิดเป็นเกลือไดเอโซเนียม (diazonium salt)

ภาพที่ 14.9 กลไกการเกิดปฏิกิริยาการเตรียมเกลือไดเอโซเนียม จาก 1° เอมีน

เกลืออัลคิลไดเอโซเนียม (alkyl diazonium salt, R-N2 ) เป็นสารที่ไม่นิยม
+
ใช้มากนักเพราะมันจะสลายตัวอย่างรวดเร็วที่อุณหภูมิต่ำกว่าอุณหภูมิห้อง สลายตัวให้แก๊ส N2 และ
คาร์โบแคทไอออนเกิดขึ้น ซึ่งอาจเกิดการจัดเรียงตัวของอะตอมใหม่ได้สารที่ไม่ต้องการ